Posts

Posts uit oktober, 2021 weergeven

114 Jan Ritsema

Afbeelding
   Er stonden een heleboel woorden niet in het woordenboek van Jan Ritsema. Opgeven bijvoorbeeld, het rustig aan doen, stilzitten. Maar ook social talk, prietpraat en koetjes en kalfjes kende hij niet.    Als hij je aankeek, snuffelde hij met zijn priemende blik in alle hoeken en gaten van je hoofd.    Hij zei tegen ons: als je iemand goed vindt moet je dat meteen zeggen.    Dat deden we en zo leerden we Windig en De Jong kennen, en Paul van Capelleveen.    Windig en De Jong, de verborgenen achter Gezellig en Leuk met hun onwaarschijnlijk klassieke stripalbum Ouwe Troep .    Paul van Capelleveen die helder hooghartige gedichten schreef in Hollands Maandblad .    Ik zeg het er maar even bij.    Want het is lang geleden.    Jan Ritsema beklaagde zich bij K.L. Poll – chef en aanjager kunst van NRC – dat er tegenwoordig geen goeie brieven meer geschreven werden. Zwierig toverde Bert (wij mochten meneer Poll zeggen) daarop een brief van Erik en mij uit de zijzak van zijn jasje.   

113 Schimpdicht op het synoniem

Afbeelding
Schimpdicht op het synoniem Zoeken, goed... Belangrijk? Leuk, ook mooi, maar daarnaast? Interessant probleem: snel. Uitdaging echter. Dus. Veel – bovendien – ervaring vervolgens duidelijk. Enthousiast? Groot voor mogelijkheid... Bijzonder?? Nederlands namelijk ontwikkelen. Prachtig??? Hetzelfde graag! (Schimpdicht samengesteld uit alle dertig meest gezochte trefwoorden, op volgorde, uit september 2021 op de website synoniemen.net , met toevoeging van twee komma’s, vijf punten, een dubbelepunt, een uitroepteken, acht vraagtekens, twee gedachtestreepjes en twee beletseltekens. Zo zie je maar hoe belangrijk leestekens kunnen zijn.)

112 Lofdicht op het betekenisverwante woord

Afbeelding
Lofdicht op het betekenisverwante woord Zoeken: goed, belangrijk, leuk. Ook mooi, maar daarnaast interessant. Probleem: snel. Uitdaging! Echter dus veel (bovendien) ervaring. Vervolgens duidelijk enthousiast. Groot voor mogelijkheid bijzonder Nederlands! Namelijk ontwikkelen. Prachtig? Hetzelfde! Graag! (Lofdicht samengesteld uit alle dertig meest gezochte trefwoorden, op volgorde, uit september 2021 op de website synoniemen.net , met toevoeging van drie komma’s, zes punten, twee dubbelepunten, drie uitroeptekens, een vraagteken en twee haakjes. Zo zie je maar hoe belangrijk leestekens kunnen zijn.)

111 Dialect

Afbeelding
   Eigen spreektaal eerst, hoeveel vreemde smetten je moeder er ook op mag aantreffen.    Thuis kreeg ik heel netjes Nederlands te leren. Ik werd veel verbeterd. Klemtonen bijvoorbeeld. ‘Het is éígenwijs, niet eigenwíjs’.    Het hoorde bij mijn opvoeiering. Taal en tafelmanieren.    Het is natuurlijk goed om te weten hoe het ‘goed’ wordt gezegd, maar dat wil niet zeggen dat je het niet ‘fout’ mag doen.    ‘Fout mag ook,’ zei ik dan. Of: ‘Het kan allebei.’ Of: ‘Fout is beter.’    Machteloze tegenwerpingen.    ‘De taal verandert’ heb ik nooit teruggezegd. Dat vond – en vind – ik geen argument. ‘De taal’ is niet iemand. Hoogstens kun je zeggen: de taal wordt veranderd. De taal verandert alleen maar als je het zelf wil. Als je het niet wil, blijf je eigenwíjs toch gewoon éígenwijs zeggen? Jij bent ook taal.    Het is mooi om dingen te leren, maar je moet ze ook weer kunnen afleren.    Eigen spreektaal eerst. Dat merkten Erik en ik ook toen we een uitgelezen verzameling postdoc ver

110 De regels

Afbeelding
   Nederlands is heel simpel. Je kan het goed doen en je kan het verkeerd doen. En goed is goed en verkeerd is verkeerd.    Het is dus uitdrukkelijk niet zo, dat goed verkeerd is en verkeerd goed. Of dat verkeerd ook goed is, of goed eigenlijk verkeerd.    Als je daarmee begint is het hek van de dam.    Daarom zijn er regels.    Regels zijn heel simpel. Als je ze maar leert.    Hoe beter je een regel leert, hoe simpeler het wordt.    En die regels zijn er niet voor niets! O nee!    Die regels zijn ervoor, dat je het goed doet en niet verkeerd.    Als je een regel goed toepast, kun je het niet verkeerd doen. (Ik zei toch dat het simpel was.)    Het is ik geef het hun of ik geef het aan hen . Hen is het lijdend voorwerp van zij. Pardon. Daar moet natuurlijk staan: ‘Hen is het lijdend voorwerp van hen .’ Niet van hun . Pardon, hen . Het is hun lijdend voorwerp.    En ons lijdend voorwerp. Het onderscheid tussen hen en hun is in de renaissance geïntroduceerd door taalmaker