Posts

626 Wie schreef Paardje-Bochelaartje?

Afbeelding
Het verhaal wil, dat ergens begin 1834 een negentienjarige student, afkomstig uit het verre Siberische Tobolsk, bij de grote dichter Aleksandr Poesjkin in Petersburg op bezoek kwam met een kant-en-klaar, geheel voltooid folkloristisch meesterwerk in zijn schooltas. De student was Pjotr Jersjov en het meer dan tweeduizend regels tellende volkssprookje op rijm was Konjók-Gorboenók , oftewel Paardje-Bochelaartje . Poesjkin had kort daarvoor zijn duizendregelige sprookje over Tsaar Saltaan gepubliceerd, geschreven in dezelfde versvoet (de viervoetige trochee of trochaïsche tetrameter) in het maartnummer van het tijdschrift De leesbibliotheek , en toen hij het sprookje te horen kreeg, was hij zo enthousiast dat hij uitriep: ‘Nu kan ik dat soort dingen voortaan laten.’ (‘Теперь этот род сочинений можно мне и оставить.’) Jersjov was aan Poesjkin voorgesteld door Pjotr Pletnjev, criticus, professor, uitgever en jeugdvriend van Poesjkin, die op dat moment Jersjov bij De leesbibliotheek i...
Een reactie posten
Meer lezen

625 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 5 en slot)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib, op Akrim-Bes, zijn zespotige paard en met Bor, zijn zessnijdende zwaard, heeft de reus verslagen die de toren bewaakte waar het ei ligt dat van lucht is gemaakt, dat hij naar de heks Kará-Kará moet brengen die hem zal helpen om de vraag te beantwoorden die de sjamaan Cordaan hem gesteld heeft als voorwaarde om hem te helpen met zijn opdracht van de Maan om de Manedochter te bevrijden. Loopt het nog goed af? (Dit laatste deel van het gezongen petroglief werd vertolkt door het ensemble Altai KhaiKhan als Altai Magtaal op de plaat Whistle in the Wind , hier , en ook, met filmische indrukken van de Altaj, hier .) Eitsi-Heibib 5           Rara: wat is wat was, wat was wat is,          de zon, de maan, de vogel en de vis.          De wolken die er zijn voor jou en mij.      ...
Een reactie posten
Meer lezen

624 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 4)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib is onderweg met een opdracht van de toverheks Kará-Kará, die hem beloofd heeft de vragen te beantwoorden die hij van de sjamaan Cordaan aan haar moest stellen (Wat is? Wat was?), die hem beloofd heeft daarna helpen te helpen met de opdracht die hij gekregen heeft van de Maan, om de Manedochter bevrijden uit de klauwen van het Beest met twintig Oren. Maar eerst moet Eitsi-Heibib dus van de toverheks Kará-Kará naar een eiland midden in de oceaan, hier honderdduizend mijl vandaan, om een ei te halen dat van lucht gemaakt is en door een reus bewaakt wordt. Mocht Eitsi-Heibib in gevaar komen, mag hij de toverheks Kará-Kará één keer te hulp vragen, die dan in de gedaante van een schorpioen zal verschijnen. En dus gaat Eitsi-Heibib, op Akrim-Bes, zijn zespotige paard en met Bor, zijn zessnijdende zwaard, weer op weg. Lees en luister nu verder. (Dit deel van het gezongen petroglief werd vertolkt door het jonge driemanschap (er is nog hoop voor de ...
Een reactie posten
Meer lezen

623 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 3)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib is onderweg met een opdracht van de sjamaan Cordaan, die hem heeft beloofd te helpen om de opdracht die Eitsi-Heibib van de Maan heeft gekregen te volbrengen, namelijk de Manedochter bevrijden uit de klauwen van het Beest met twintig Oren. Maar eerst moet Eitsi-Heibib van de sjamaan Cordaan naar de toverheks in het moeras om van haar te weten te komen Wat is en Wat was. Mocht Eitsi-Heibi in gevaar komen, mag hij Cordaan één keer te hulp vragen, die dan in de gedaante van een kauw zal verschijnen. Eitsi-Heibib, op Akrim-Bes, zijn zespotige paard en met Bor, zijn zessnijdende zwaard, gaat op weg naar het moeras om de toverheks te vinden. Onderwijl zingt hij over Luna, de Manedochter die hij moet bevrijden. Plotseling wordt zijn weg versperd door een Hert, die hem niet wil doorlaten. Eitsi-Heibib strijdt met het Hert, vele uren lang, maar moet uiteindelijk de hulp van de sjamaan Cordaan inroepen. De sjamaan Cordaan verschijnt, zoals beloofd i...
Een reactie posten
Meer lezen

622 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 2)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib is onderweg met een opdracht van de Maan. Eitsi-Heibib moet de Manedochter vinden en redden uit de klauwen van het Beest met Twintig Oren. Maar waar woont het Beest met Twintig Oren? Eitsi-Heibib gaat naar de sjamaan Cordaan om hem om hulp te vragen. De sjamaan Cordaan stelt Eitsi-Heibib eerst twee vragen, die Eitsi-Heibib goed beantwoordt. Dan belooft de sjamaan Cordaan om Eitsi-Heibib te helpen, maar eerst moet hij een opdracht vervullen. Eitsi-Heibib moet van de sjamaan Cordaan naar de toverheks in het moeras om van haar te weten komen Wat is en Wat was. Mocht Eitsi-Heibi in gevaar komen, mag hij Cordaan één keer te hulp vragen, die dan in de gedaante van een kauw zal verschijnen. Lees en luister nu verder. (Dit deel van de gezongen petroglief werd vertolkt door Julia Tsjarkova uit Khakassië, op YouTube te zien en horen hier .) Eitsi-Heibib 2           Rara: diep in de bergen, bij de bron...
Een reactie posten
Meer lezen

621 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj

Afbeelding
De dageraad der mensheid    Het kind is de vader van de man. Dat wil zeggen de jongen van de man en het meisje van de vrouw. En iedere man en iedere vrouw (kind-af) is een God in het diepst van zijn en haar gedachten, en wil het liefst kleine kleipoppetjes bastelen in zijn en haar gelijkenis en dan leven inblazen. Ik heb nooit goed begrepen waar het idee vandaan komt om te willen ‘voortleven’ na je dood, in je kinderen of in je boeken. Dat lijkt me toch een geheel verkeerde opvatting van zowel het Leven als het Zijn. Je leeft al voort als je dood bent en opgenomen bent in het Grotere Leven, ook wel het Zijn genoemd, in alles en iedereen die zich ook een ‘ik’ noemt. Want wat is het verschil tussen de ene en de andere ik? Jij soms? Ga toch weg.    Dus als ik zoiets lees, dat een schrijver schrijft om iets achter te laten van zichzelf, lach ik in mijn knuistje en hoef ik nooit meer wat van die betreffende schrijver te lezen. De domheid! Dan kan de rest oo...
Een reactie posten
Meer lezen

620 Uch

Afbeelding
   Waar een mensen al niet mee rondloopt in heurlie arme hoofd. Welk een neuronenbanen worden geprikkeld en synapsen afgeschoten bij de minste klank, het kleinste woord. Uch bijvoorbeeld. Daarbij moet ik altijd allereerst aan de Indianen uit Lucky Luke denken. Uch zeiden die. Indianen zijn heel stug, ze zeggen uch en daarmee uch.    Vond ik altijd heel stoer. Uch. Ik heb gezegd. En dan de armen over elkaar. Dat was attitude . Maar uch is ook het klassieke hoestgeluid. Uche uche, zei meneer Van Puche.    – zei mijn moeder als er gehoest werd. Het zal wel iets Maastrichts zijn, of een geintje van een van haar negenkoppige sibbelingschap. Als ik het koekel krijg ik eerst de leugenachtige AI te zien die beweert dat het van Vader Abraham is, afkomstig uit het liedje Uche uche uit 1973. Wat niet het geval is, leert mij een oog op de tekst en een oor op het liedje zelf. Kunnen we die leugenbots gewoon niet verbieden?   ...
1 reactie
Meer lezen

619 O, nee hè!

Afbeelding
   Ik kreeg reacties en ideeën en voorstellen en goeie ook. Op de blog kwam al ‘O, sh——’ voorbij, dat in Vlaanderen voor ‘O, shucks’ zou kunnen staan. Maar uit datzelfde Vlaanderen reikte Liesbeth Elseviers, de onvermoeibare hulp bij het vertalen van de teruggevonden kindergedichten van Charms (zie blogs 163 t/m 207 ) en Vlaamse vraagbaak en toeverlaat, mij tal van mogelijkheden aan. Als het om één letter gaat, dacht zij allereerst aan ‘O, f——’, wat scheldwoorden zou opleveren als ‘fuck, fok, fùùùùùùùùùùùùùùùk, fukfukfuk, fokkerdefok, fokkerdefokkerdeshitfok, frikkingshitfokman, fokko bitch’ enzovoort. Niet slecht. Maar buiten het fuckspectrum maar weinig.    Toen dacht zij aan ‘O, m——’ waar een potentieel breder scala mee aangeboord wordt, namelijk dingen als ‘O miljaar, o man/mannekes, o merde, o mijn god/o my god/o mon dieu, o mijn hemel, o mijn moedertje, o mensenlief/moedertjelief, o mierenzuur, o vanalles met een m in te vullen door lezer of gewo...
Een reactie posten
Meer lezen

618 Oh, b——!

Afbeelding
   Ik draai me momenteel warm voor het vertalen van een rijk en talig kinderboek over een kudde van vierentwintig geiten die neergezet zijn onder een kasteel om dat overeind te houden. Ze houden het een jaar of zes uit voordat ze bij plukjes ontsnappen en er maar één, driepotige geit overblijft (Steve), die het kasteel, met daarin alleen nog de koning en zijn hoogste raadsman Ned, naar het woud brengt, waar het einde zich ontspint.    Maar die geiten zijn nog niet het vreemdste fundament, dat is namelijk het feit dat er wel een verteller is, maar in plaats van alwetend is die nietswetend en hij vraagt zich voortdurend af waar het verhaal heen moet gaan, gezeten aan zijn wankele tafel met uitzicht op het dal waar het zich afspeelt. Hij kan ingrijpen, en doet dat af en toe ook, bijvoorbeeld door binnen de slotgracht van het kasteel een oude appelboom te plaatsen met eeuwig rijpe appels als voedsel voor de geiten. Of hij helpt het geitenhoedstertje (Bernad...
4 reacties
Meer lezen

617 Gulliver met driehonderd: de storm

Afbeelding
   Kapitein Gulliver kreeg na publicatie van zijn zeereizen de kritiek dat zijn zeemanstaal niet deugde. Die dwergen en die reuzen, oké, geen probleem. Een vliegend eiland, daar zit ook niemand mee. Een met rede begaafd paardenvolk, what else is new? Maar dat Gulliver niet-kloppend of niet meer gebezigd nautisch jargon zou bezigen, daar viel men over. Gulliver verdedigde zich door te zeggen dat hij – de jongste niet meer – de termen gebruikte die hij zelf op de grote vaart had geleerd van de oudste en meest ervaren pikbroeken. Dus dat het wel degelijk klopte, alleen zijn zee-Yahoos geneigd, net als land-Yahoos, telkens nieuwe woorden en uitdrukkingen te verzinnen. Zo erg is het, zei hij, dat hij merkte, dat wanneer een Yahoo hem uit Londen uit nieuwsgierigheid kwam bezoeken, zij geen van beiden in staat waren hun denkbeelden op een voor elkaar begrijpelijke wijze uiteen te zetten. De kritiek richtte zich op één enkele paragraaf aan het begin van de reis die Gulliver uite...
Een reactie posten
Meer lezen

616 Zhuang Zhi

Afbeelding
Zie je hem niet Als het donker is, zie je hem niet. Als hij zich verstopt, zie je hem niet. Als je niet kijkt, zie je hem niet. Als je net eventjes met je ogen knippert, zie je hem niet. Als je je omdraait, zie je hem niet. Als je even niet oplet, zie je hem niet. Als hij er niet is, zie je hem niet. Als je te laat bent, zie je hem niet.          Kijk! Daar gaat-ie! Waar? Te laat... Als hij weg is, zie je hem niet. Als hij niet thuis is, zie je hem niet. Als je niet weet waar je op moet letten en niet weet wie je moet hebben, zie je hem niet. Als hij zich doorzichtig gemaakt heeft, zie je hem niet. Als hij zich onzichtbaar gemaakt heeft, zie je hem niet. Als hij niet gezien wil worden, zie je hem niet. Als hij zich achter de boom verschuilt, zie je hem niet. Als jij je achter de boom verschuilt, zie je hem niet.          Kijk maar. Niets! Niemand! Alleen een boom! Als je je h...
1 reactie
Meer lezen