112 Lofdicht op het betekenisverwante woord

Lofdicht op het betekenisverwante woord

Zoeken: goed, belangrijk, leuk.
Ook mooi, maar daarnaast interessant.
Probleem: snel.
Uitdaging!
Echter dus veel (bovendien) ervaring.
Vervolgens duidelijk enthousiast.
Groot voor mogelijkheid bijzonder Nederlands! Namelijk ontwikkelen.
Prachtig? Hetzelfde!
Graag!

(Lofdicht samengesteld uit alle dertig meest gezochte trefwoorden, op volgorde, uit september 2021 op de website synoniemen.net, met toevoeging van drie komma’s, zes punten, twee dubbelepunten, drie uitroeptekens, een vraagteken en twee haakjes. Zo zie je maar hoe belangrijk leestekens kunnen zijn.)

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

605 Iemand klopte

Afbeelding
   Maar het liefste schrijf ik kinderliedjes, of in elk geval dingen om. te kunnen zingen op willekeurig welke melodie, op één voorwaarde en dat is dat ze gans ongaar onnozel zijn. Waarom houd ik toch zo van onnozelheid? Van domheid en snotneuzen? Van onschuld en naïviteit? Waarschijnlijk omdat dat het is wat mensen het eerst en onherstelbaarst en jammerlijkst kwijtraken als ze groot worden: onnozelheid is kinderlijkheid en kinderlijkheid is goddelijkheid.    Dit liedje lijkt op andere liedjes die ik geschreven heb, bijvoorbeeld het liedje over een liedje willen zingen maar niet weten waar het over moet gaan, hier . Maar wat het verhaal betreft, het mini-epos dat erin verpakt zit, een Homerus waardig, dat heb ik – of heb ik niet, ik weet het niet meer, misschien heb ik het wel geheel en onafhankelijk en van mezelf bedacht, zulke dingen gebeuren en kunnen de besten overkomen – mogelijk van een gedichtje van Charms, dit , uit Hé, waar zijn mijn kindjes , de...
Meer lezen

606 Eendje vond een boterham

Afbeelding
   Wat krijg je als je Kippetje Tok mengt met Ki-Ka-Kuiken en fijnsnijdt en stampt in een vijzel en je gooit ze in de pan (als je koken kan) en je bakt ze aan en je gooit er rijmbouillon bij en je brengt ze aan de kook en je laat ze sudderen en suddderen en sudddderen – jaren als het moet – om er tenslotte een ingedikt, rijk en overheerlijk stapelgedicht van te maken?    Misschien wel dit Gouden Boekje in de dop. Hoewel, het einde is wat navrant: ze gaan allemaal dood. En dat is natuurlijk verboden in kindergedichten. Het moet altijd goed aflopen, hoe onwaarschijnlijk en met de haren bijgesleept het ook mag zijn. Wacht, daar ga ik wat op verzinnen. Maar eerst het gedicht zoals het er nu ligt, met unhappy end – waar ik zometeen een happy end aan ga breien. Eendje vond een boterham Daar holt eendje kwaak-kwaak-kwaak, eendje met een boterham. Mjam-mjam, een boterham! en daar holt kippetje tok-tok-tok achter eendje kwaak-kwaak-kwaak, eendje met e...
Meer lezen

604 Beertje wordt Grote Beer

Afbeelding
   Gerard Reve schreef brieven alvorens zich te zetten tot de sisyfusarbeid van het nooit voltooibare maar uitendelijk wel afgeschreven Boek van Violet en Dood . Willem Wilmink vertaalde een potje om in de schrijfstemming te komen voor zijn eigen kinderliedjes en gedichten. Maar wat als je core business brieven schrijven is? Of erger nog, vertalen? Hoe moet je dan de schrijfhand de ochtendlijke warming-up geven? Laten buigen en strekken en de voorgeschreven Pilates-oefeningen doen? Door een potje proza of poëzie te schrijven?    Of Wilminks vertalingen ooit zijn uitgegeven weet ik niet, maar ik weet wel dat vele lezers en lezeressen Reve’s brievenwerk meer waarderen dan zijn verhalend proza.    Zo zie je maar.    (Wat zie je dan? Ja, dat weet ik niet. Maar zo zeg je dat.)    Zelf schrijven blijft, hoe je ook wendt of keert, een soort afreageren. Verwerken. Sublimeren. Iets wringt. Iets laat je geen rust. Ie...
Meer lezen

603 In gesprek met mijzelf

Afbeelding
– Kijk mij eens lekker leggen, zei ik. Waarop ik, voor de gein: – Dat ken je zo niet zeggen, tenminste denk ik volgens mijn. Ik boos: – Je ziet me leggen toch? Of maggen we dat niet? Wat bomt het wat hun zeggen? Het is gewoon hoe ik het ziet.    Uit. Een versje geïnspireerd op en door en in en uit een Russisch versje waarin de klemtonen niet gelegd worden waar ze normaal gesproken thuishoren, een folkloristisch versje dat iedereen kent en geheel en al anoniem is, omdat niemand zijn of haar naam heeft willen zetten onder deze aan de laars lapperij van de niet overal even heldere of consequente en daarom door jonge taalleerders dikwijls met veel fantasie en vermakelijkheid toegepaste Russische accentregels, juist als ze de regels doorkrijgen en het correct willen doen. Het gaat zo, en de bewuste klemtonen zijn vetgedrukt en in kapitaal: я си жу на бере гу не мо гу под нять но ГУ не но ГУ , а но гу все равн о не МО гу    Verletterlijkt: ...
Meer lezen

598 Nieuwe meuk maken: moeilijker dan je denkt

Afbeelding
   De versjes van heel vroeger, van toen je heel klein was, dat zijn vaak de versjes van nog veel vroeger, van toen je ouders heel klein waren, die ze leerden van hun ouders, die ze leerden toen die heel klein waren. Slaap kindje slaap . Naar bed naar bed zei Duimelot . Hop paardje hop . Iene miene mutte en andere aftelversjes.    Ouwe meuk! En geen moedertje-, grootmoedertje- of overgrootmoedertje-lief die er wat aan kan doen. Wat je niet vanaf de wieg meekrijgt om door te geven aan de volgende wieg heeft weinig kans te beklijven.    Die vroege versjes, wiegeliedjes, bakerrijmen bestaan dankzij de mondelinge overlevering in vele gedaanten. Joepie Joepie bijvoorbeeld ken ik als heeft een meisje meegenomen , maar anderen kennen het als heeft een meisje weggehaald , en de vierde regel als gauw een ander weer gehaald en ik als want een ander weer gehaald . Maar mijn geheugen kan me parten spelen natuurlijk.    Van hop...
Meer lezen

602 Melodiertjes en meloblommekes

Afbeelding
   Net uit! Een levenswerk. Van mij dan. Ik vind de gedichtjes hier en daar zelfs ontroerend, wat me zelden overkomt, bij gedichten niet en bij vertalingen al helemaal niet.    Eerder schreef ik over Desnos en zijn Chantefleurs en Chantefables , hier .    De eerste Chantefables verschenen in 1944, in het jaar dat Desnos door de Gestapo in Parijs werd gearresteerd en via verschillende concentratiekampen terechtkwam in Theresiënstadt waar hij, 44 jaar oud, op 8 juni 1945 overleed aan tyfus, een maand na de Duitse capitulatie. In zijn nalatenschap werden meer chantefables gevonden, en ook chantefleurs , die samen werden uitgegeven. Ze bereikten een groot jong lezerspubliek, bij wie ze nog steeds zeer populair zijn, voorzover het plezier niet op school wordt vergald doordat het vaak verplichte leesstof is.    Hier de eerste drie van de veertig, wie het Frans erop na wil slaan kope het boek. De roos Roos gaat open, ro...
Meer lezen

589 Over het moeten wijken van bepaalde exactheden bij het vertalen van Infinite Jest

Afbeelding
   Het is een vreemd boek, dat Infinite Jest . De eerste alinea gaat zo: I am seated in an office, surrounded by heads and bodies. My posture is consciously congruent to the shape of my hard chair. This is a cold room in University Administration, wood-walled, Remington-hung, double-windowed against the November heat, insulated from Administrative sounds by the reception area outside, at which Uncle Charles, Mr. deLint and I were lately received.    Het is duidelijk – of wordt dat spoedig in elk geval – dat hier iemand aan het woord is die zich in een op knappen zo strak staande staat van spanning bevindt. De zinnen ademen een curieuze preciositeit, een bijna maniakale afstandelijkheid, alsof de werkelijkheid op armlengte afstand gehouden moet worden om te voorkomen dat lichaam en geest instorten. Hal, de woordenthousiasteling die de hele halve Oxford English Dictionary uit zijn geheugen kan oplepelen, spreekt-denkt-beschrijft hier met opeengeklemde k...
Meer lezen

601 Bim Bam Bom

Afbeelding
Bim bam beieren, de koster lust geen eieren. Wat lust de koster dan? Spek in de pan! Daar wordt de koster dik van!    Wie kent het versje nog? Is het een hop-paardje-hop? Is het een kietelversje? Ik kan het me niet meer herinneren. Noch ben ik zeker over de laatste regel. Het woord dik zou iets tweelettergrepigs trocheïsch moeten zijn, in mijn herinnerende herbeleving en naar mijn gevoel.    Ik kan het natuurlijk altijd even opzoeken. Het onverbeterlijke internet leert mij, op kinderliedjes.info, dat de laatste regel enigszins vloeibaar is, misschien omdat er meer mensen mee geworsteld hebben als ze het wilden opzeggen. ‘Daar wordt de koster dik van!’ is inderdaad een bestaande variant. Maar de oorspronkelijke versie lijkt te zijn ‘Dat er de koster niet krijgen kan’. Vooral door dat woordje ‘er’ komt het heel oud en authentiek over. Een andere variant luidt: ‘O, wat smult de koster dan’, maar dat lijkt me een contaminatie, gemaakt op basis van de an...
Meer lezen

600 Inleidend vertier bij Eindeloos vertier

Afbeelding
Toespraak uitgesproken in De Balie, Amsterdam, op 6 maart 2026 bij een avond over Eindeloos vertier / Infinite Jest van David Foster Wallace.    Goedenavond tesamen. Dat ik hier sta als vertaler van het boek om voor enig, vooral kortstondig inleidend vertier te zorgen is – als ik mij goed geïnformeerd heb – eigenlijk een godswonder op zich, waarvoor de vlag gerust uit mag.    Want vertalers – zo bereikten mij de afgelopen tijd berichten van collega-vertalers die dit aan den lijve ondervonden – lijken zelden tot nooit te worden uitgenodigd om op een literaire gelegenheid hun licht te laten schijnen over een boek naar aanleiding waarvan die literaire gelegenheid georganiseerd is, dat wil zeggen het boek waarover zij zo vele zweetdruppels uitgegutst hebben om het in alle ootmoed aan de voeten van het Nederlandstalig leespubliek neder te vlijen.    Neen! Laten wij dat niet doen! is het gedacht van de organiserende instanties, vertelden mi...
Meer lezen

599 Af ben jij

Afbeelding
   Helemaal onmogelijk is het om nieuwe aftelversjes te verzinnen. Als buitenstaander meen ik. Aftelversjes bij spelletjes in de openbare ruimte (‘buiten’, als iemand nog weet waar dat ligt) zijn exclusief eigendom van de spelers, die ze van elkaar overnemen, meestal door ze af te kijken van de net een jaartje ouderen. Inmenging van grote mensen strikt ongewenst. Cringe zelfs.    Ze worden gebruikt om te bepalen wie er welke rol speelt, wie er bij welke partij is – en ‘af’ betekent dan dat jij de minst gewilde rol speelt of bij de minst gewilde partij komt te zitten. Je kan er ook mee foetelen, door het rijmpje langer te maken als je zelf af dreigt te zijn, maar dan moet je goed tellen en anticiperen. Het is eerder een ritueel spelletje op zich dan alleen maar de aanzet tot een spelletje, en dat maakt het zo leuk.    Er bestaan vele variaties als gevolg van de wankele mondelinge overlevering. Ook worden door de kinderen zelf wel eens nie...
Meer lezen