500 Opdat het niet vergeten worde

Ik bedoel de presentatie morgenmiddag.

Tot dan!

RJ

Reacties

  1. Anoniem19 juni 2025 om 10:25

    ik kom morgen!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Anoniem20 juni 2025 om 07:15

    Jammer, ik kan niet komen, maar ik ga het boek direct bestellen!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Robbert-Jan Henkes30 juni 2025 om 10:25

    Een internautaire bespreking van Emmanuel Waegemans:

    https://www.gimoes.nl/robbert-jan-henkes-vertalen-wat-er-niet-staat/

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Robbert-Jan Henkes20 juli 2025 om 19:54

    Recensies:

    In het Parool (betaalmuur) ("arrogant en behoorlijk onuitstaanbaar") (yes!): https://www.parool.nl/kunst-media/recensie-durf-waag-doe-vertalers-moeten-zichzelf-meer-laten-zien-betoogt-robbert-jan-henkes-anders-neemt-ai-hun-werk-over~ba747a9d/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

    Op tzum: https://www.tzum.info/2025/07/recensie-robbert-jan-henkes-vertalen-wat-er-niet-staat/

    op neerlandistiek: https://neerlandistiek.nl/2025/07/zeg-het-niet-normaal/

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

584 Het zingende nijlpaard verliteratuurd afl. 4 in aanbouw

Afbeelding
Het Zingende Nijlpaard door W. Vandersteen in de verliteraturing van Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes [Dit bleef bij een opzetje, niet meer dan de uitgeschreven Vandersteense tekst. Moest nog aan gewerkt worden.]    Zo loopt hij door de stad, ogen dicht en armen op oneindig voor zich uitgestrekt. Waar gaat hij henen? Ja waarhenen gaat hij?    Op een bouwterrein staat de champetter zich te warmen bij een vuurkorf van een dakloze zwerver die daarnaast in een buitenplee zit te schuilen.    – Verdorie! zegt de oplettende pietje poppesnor. Er loopt er ene op de ‘travos’! Die gaat in ’t water sukkelen!    – Laat hem gerust, garde, zegt de onderdakte dakloze. Dat is een slaapwandelaar, daar moogt ge u nooit mee moeien.    – Tut! Tut! zegt oom agent. Ik heb niet dikwijls de gelegenheid om een decoratie te verdienen.    Hij sprint Lambik achterna, die een plank oploopt en in een volgelopen bo...
Meer lezen

585 Over een hond die een zusje is

Afbeelding
De nieuwe huisgenoot We hebben thuis sinds kort iets wafferigs en blafferigs, iets harigs en iets poterigs, iets duwerigs en stoterigs, iets staarterigs en snuitigs, iets klonterigs en kluitigs, iets fluffeligs en knuffeligs, iets in de rondte snuffeligs, iets springerigs en kwispeligs, iets altijd in de weggerigs, iets blobberigs en slobberigs, iets reuzerigs, iets kneuzerigs, iets koude natte neuzerigs, iets happerigs en bijterigs, iets likkerigs en pikkerigs, iets gooierigs en smijterigs, iets snoezerigs en snuisterigs, iets nooit een keertje luisterigs, iets wonder-boven-wonderigs, bijzonderig bijzonderigs, en als je ‘poot’ zegt, gaat ze liggen, als je ‘lig’ zegt, gaat ze springen, als je ‘breng’ zegt gaat ze rennen, als je ‘blijf’ zegt, brengt ze dingen: ze kan gapen, ze kan rollen, ze kan slapen, ze kan dollen, en het is geen tijger, het is geen musje, het is – nee hou je mond – het is mijn pasgeboren kleine zusje!    Oké, oké, het ...
Meer lezen

583 Het zingende nijlpaard verliteratuurd afl. 3

Afbeelding
Het Zingende Nijlpaard door W. Vandersteen in de verliteraturing van Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes Hoofdstuk 3 Ode aan Sidonie    O waarom weten zij niet wat er gaat gebeuren! O, waarom weten zij minder dan wij! Waarom ontsnapt het inzicht aan hun ongeloof? Het ongeluk is nooit zo erg of het kan nog erger, en zo gauw je denkt: ik heb een auto-ongeluk gehad, dus het ergste heb ik nou wel achter de rug en de kiezen en zoiets zal me niet licht nog een keer overkomen, statistisch gesproken, wees er dan van overtuigd dat de goden zullen samenspannen en alles zullen doen wat in hun almacht ligt om u te wijzen op de nietigheid van uw bestaan. Smak! zei de zwartgepantserde Citroën van Lambik tegen de boom. Noord! zei zijn stem toen Wiske hem vroeg nog iets te zeggen. De profeterende wondendokter, in wie alleen onder de mensen de waarheid woont, want zijn naam was Pistoors, hetgeen in het West-Sanskriet betekent ‘luistert!’, kwam, zag, en waarschuwde voor wrede dinge...
Meer lezen

38 De rekkelijken en preciezen

Afbeelding
   De tegenstelling letterlijk-vrij is – in de feitelijke praktijk van de pennen in de inkt en de vingers op de toetsen – een schijntegenstelling. Want ‘wat er staat’ is altijd iets in een andere taal. Wat de vertalers ervan maken is nooit wat er staat in het origineel. Letterlijk letterlijk is alleen om die reden al een onmogelijkheid.    Dat weten vertalers heel goed. Je zult vertalers zelf dan ook zelden kunnen betrappen op de stellingname dat ze ‘vertalen wat er staat’ en dat hun vertalingen ‘transparant’ zijn. Al zijn er betreurenswaardige uitzonderingen.    Maar het is zo’n verlokkelijk simpele tegenstelling: letterlijk versus vrij. De letterlijken (manmoedig) vertalen wat er staat en de vrijen (liederlijk) spelen zelf auteurtje.    Het doet een beetje denken aan onze nationale trots de godsdienststrijd, toen de rekkelijken en de preciezen elkaar in de uitbundige baarden vlogen. De preciezen vonden dat de mensch was v...
Meer lezen

30 Owl and the Moon

Afbeelding
   De uil en de maan zijn sinds het verhaal van Arnold Lobel, waarin Uil denkt dat de Maan met hem meeloopt naar huis, een onafscheidelijk duo. Maar misschien waren ze het daarvoor, als stralende nachtelijke fenomenen, ook al wel.    In dit gedicht komt daar de (door veel mensen onvoldoende gewaardeerde) onbaatzuchtige eigenschap van het hemellichaam bij, dat zij juist dan schijnt als het donker is – terwijl de zon schijnt als het buiten toch al licht is. Waarmee is bewezen dat de maan groter en belangrijker is dan de zon.    De vorm van het versje is simpel. Ik gebruik geen amfibrachussen, anapesten en andere moeilijke metrums of rijmschema’s. De vorm wordt louter door het ritme gedicteerd. Soms wil ik per se woorden gebruiken en moet ik koste wat kost er rijmwoorden voor vinden. Soms heb ik rijmwoorden en moet ik er iets mee doen. Het werkt twee kanten op.    Stephen Mulhern adviseerde meer ‘oe’-klanken te gebruiken om he...
Meer lezen

556 Blunder

Afbeelding
   Het boek is binnen (nog niet in de winkel, heb ik me laten vertellen) en wat er dan meestal gebeurt, zo gauw ik het opensla vind ik een zetfout-drukfout, wat een mooie naam is voor een typfout die aan mij en het arendsoog van de talloze met hun neus kijkende redacteuren, correctoren, persklaarmakers en dergelijke is ontsnapt. Meteen, bam: typfout. Je kan er de klok op gelijk zetten. Gif op innemen. Donder op zeggen.    Moet ik dan alles alleen doen? Waar heb je dan versmurfers voor? Negenennegentig procent van de typfouten is eruit gehaald, maar het gaat er niet om wat eruit is gehaald, het gaat erom wat erin is gebleven. Honderd keer overgelezen en toch overheen gelezen!    Het komt: zo in boekvorm lees je het heel anders dan op je scherm of als uitgeprinte drukproef. Er vallen heel andere dingen op. Maar hoe dat nu weer komt, geen idee.    Oké, typfouten zijn slordig, maar zijn ze erg? Als het er veel zijn en ze storen...
Meer lezen

111 Dialect

Afbeelding
   Eigen spreektaal eerst, hoeveel vreemde smetten je moeder er ook op mag aantreffen.    Thuis kreeg ik heel netjes Nederlands te leren. Ik werd veel verbeterd. Klemtonen bijvoorbeeld. ‘Het is éígenwijs, niet eigenwíjs’.    Het hoorde bij mijn opvoeiering. Taal en tafelmanieren.    Het is natuurlijk goed om te weten hoe het ‘goed’ wordt gezegd, maar dat wil niet zeggen dat je het niet ‘fout’ mag doen.    ‘Fout mag ook,’ zei ik dan. Of: ‘Het kan allebei.’ Of: ‘Fout is beter.’    Machteloze tegenwerpingen.    ‘De taal verandert’ heb ik nooit teruggezegd. Dat vond – en vind – ik geen argument. ‘De taal’ is niet iemand. Hoogstens kun je zeggen: de taal wordt veranderd. De taal verandert alleen maar als je het zelf wil. Als je het niet wil, blijf je eigenwíjs toch gewoon éígenwijs zeggen? Jij bent ook taal.    Het is mooi om dingen te leren, maar je moet ze ook wee...
Meer lezen

159 You bounder! You cheat!

Afbeelding
   Als de Beatles op 31 januari, de dag na het weergaloos geslaagde dakconcert, weer de kelder induiken van het Apple-gebouw aan Savile Row nummer 3, is het om de nummers die op het dak niet gespeeld zijn een laatste turboboost te geven en nog één keer goed op de band te zetten.    Dat waren de nummers Two of Us , The Long and Winding Road en het onvergetelijk onvergankelijk onvergruisbaar onverstoorbaar onaanhoorbare Let It Be . Nog één keer eraan trekken, jongs, en dan zit deze rampmaand erop!    Get Back moest de elpee van het geheel worden. De Beatles onopgesmukt, zonder overdubs, live, eerst in het ruimteschip van de Trident filmstudio en vervolgens in de knusse krapte van de Apple-martelkelders.    Een plaat zonder hocus-pocus ( jiggery-pokery ). Was het onbereikbare ideaal. Want weliswaar speelden ze live op het dak foutloos en geanimeerd, maar in de studio was er elke take wel ergens iets loos.    D...
Meer lezen

353 Ireland’s Eighth Mathematical Wonder: Recounting the 111 Terms of Abuse

Afbeelding
[Abstract.] Long lists in Finnegans Wake Joyce composed to contain exactly 111 items, for in the dream mathematics of the novel 111 equals III equals the three children of the Earwicker family. The list of invectives at page 71-72 should be no exception. But are there actually 111 terms of abuse, hurled by Herr Betreffender at the hapless innkeeper? It requires a lot of imaginative reading and counting to come to that number – if possible, even. This epic essay tries exactly that, by following the growth of the list, from a mere six or seven in the 1923 first draft to the final count in the Tulsa page proofs and Joyce’s 1940 corrections for the second edition – meeting underway multiple transmissional departures, lost additions, misplaced commas and other disruptive elements that Joyce tried to solve to come to his ideal total. And did he succeed? Spoiler: in his own final count he did, by hook or by crook, thus silently approving of everything that went wrong in the stages leading u...
Meer lezen

23 Ten derden male de allenige occupanten

Afbeelding
   Dan zie ik nog een probleem. Een anonieme lezer liet een eigengemaakte vertaling in de vondelingenschuif achter:       Eenzaam vliegen ze nog boven de horizon       als november de luchten onderklad       terwijl alle vogelfamilies in een breed cordon       het dorp verlieten voordat de herfst aantrad.    Zo zie je maar weer. Altijd staat er wat anders. Bij mij staat er in wankel evenwicht tot nu toe dit:       Eenzame bezetters van lege luchten       Als november somber dreigend naakt       En al je stamverwanten hebben haast gemaakt       Om het herfsttij achterna het dorpje te ontvluchten ...    Beide bedoeld als vertaling van de volgende vier regels – de eerste van een hele lap van twe...
Meer lezen