629 Ruggetjes

   Het schijnt een heel genre te zijn, boekgedichten of titelgedichten of boektitelgedichten of boekrugtitelgedichten zoals ik ze noem, of kortweg (en wat familjaarder) ruggetjes.
   En waarom ook niet. Het is net als alle oulipoliaanse technieken (bijvoorbeeld de klepto en de topo, om er maar twee te noemen) een poëziescheppend procédé, waarbij zoals overal het resultaat telt.
   Voorwaarde is wel, vind ik, dat alle boeken uit eigen kast komen en dat de stapel visueel wordt bijgeleverd. Het motto voor deze versvorm kunnen we dan van Chamfort overnemen: ‘Bij lezers staan de boeken in de boekenkast. Bij schrijvers staan de boekenkasten in het boek.’

Des mensen op- en nedergang (verkenning door varianten)

Ik ben geboren in Apeldoorn, aan een droom
vol weelde ontstegen, kaal met een kuifje,
in de schaduw van de Parnassus,

waar de blanke top der duinen trekpoptt
in het kielzog van de romantiek, op drift van
de ene dood naar de andere.

Zien is kennen. Zeep. Hoekpijlers.
Verschijningen. Zwarte spiegels. Nacht-
trottoir. Met andere woorden: Ouwe troep.

Laatste metamorfose: het dagende niets.
Zo is het genoeg.

_____

Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345.

Reacties

  1. Anoniem17 oktober 2026 om 14:44

    Bij schrijvers staan de boekenkasten in het boek.

    Dat is een mooi citaat (en het gedicht was ook mooi)

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

633 Ruggetjes: Zelfportret door de ogen van een zonderling

Afbeelding
   Het valt nog niet mee, een ruggetje (of gestapeld boekrugtitelgedicht) te maken. Niet alleen moeten de boeken uit eigen kast zijn, maar ook zijn lang niet alle titels bruikbaar. De meeste titels bijvoorbeeld bestaan uit losse woorden, al dan niet met lidwoord en/of bijvoeglijk naamwoord, en daarvan kun je er in een gedicht niet al te veel gebruiken, als je niet alleen maar wil opsommen. Hoewel een mooie opsomming ook niet te versmaden is – misschien idee voor een nieuw ruggetje, later.    De titels mogen ook niet als titel werken in het gedicht, maar moeten in de flow worden opgenomen. Als je aan een woord of een paar woorden afleest dat het een titel is (of was), dan is dat niet goed. Ook vallen al te zelfbewuste en leukbedoelde titels af, die misschien wel doen wat ze moeten doen voor hun boeken, maar hier misstaan. Titels als ‘Nou hoor je het eens van een ander’ of ‘Mijn moeder zei altijd’. Hoewel ook hier er toevallig eentje net wel een keer kan...
Meer lezen

634 Cinq ballons!

Afbeelding
Dans le of la NRC van 21 oktober jl. Voor Desnos! De melodiertjes en meloblommekes ! Er zijn nog exemplaren te bekomen bij den uitgever, hier . Meer over Robert Desnos en de Veertig melodiertjes en meloblommekes in blog 360 en blog 602 . _____ Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345 .
Meer lezen

631 De weg die niet de weg is

Afbeelding
Dit was eerst getiteld Stomme bergwandeling , en was toen ook niet meer dan een stomme bergwandeling. Een onbegrijpelijke bewegwijzering van een Appenzeller aan een op toeristische vleugelen aan komen waaien bergwandelaar die de weg kwijt is. En na de hele lange uitleg zei de Appenzeller dan: en kijk, dan kom je precies uit waar je begonnen bent, dus had je dan niet beter hier kunnen blijven? Dat was trouwens versie twee. Want in de eerste versie was het nog een volwassen kindergedicht, en eindigt het met een klagende kinderstem, althans zo lijkt het. (Ik weet het niet precies, ik schrijf ook maar wat op.) Dan heb je, als je alle bewegwijzering volgt, uiteindelijk een cirkel gemaakt. Net als bij dat spelletje, eerst links dan rechts en waar kom je dan uit op een stratenkaart. En het einde was toen: en kijk, dan komen we precies uit waar we begonnen waren. Hadden we dan niet beter gewoon thuis kunnen blijven? Maar dat vond ik al meteen niet leuk meer. Terwijl het lange e...
Meer lezen

630 De heilige simpelheid

Afbeelding
O, de heilige simpelheid! Wanneer mag die mij deelachtig worden? Moet ik dan echt wachten tot ik kinds word eer ik weer kind word? Liefdesliedje op maandag Het gras is zoen. De lucht is jou. Van mij een groen. Ik hou van blauw. Liefdesliedje op dinsdag Het gras is blauw. De lucht is groen. Van mij een jou. Ik hou van zoen. Liefdesliedje op woensdag Het gras is jou. De lucht is zoen. Van mij een blauw. Ik hou van groen. Liefdesliedje op donderdag Het gras is groen. De lucht is blauw. Van mij een zoen. Ik hou van jou. _____ De illustratie is van Elena Pereverzeva uit de serie Echtelijke handwapens . Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345 .
Meer lezen

345 Register & Inhoud VandaagsVertaalProbleem (cumulatief)

Afbeelding
[Hiermee vervallen de registers van blog 132 en blog 241 .] Inhoud 1 Register 2 Inhoud 1 REGISTER VandaagsVertaalProbleem    2x2=5: 525     12 , De (Aleksandr Blok): 221 , 321 , 322 , 323 , 340 , 394 , 593 (zie ook Nacht, trottoir )    99 manieren om één gedicht te vertalen: 372 (zie verder Nacht, trottoir )    112 (911, EHBO): 229    Aarens, Evi: 275 , 287 , 307 , 374    Achmatova, Anna: 146    Adam en Eva: 124 , 383 , 512 , 579    Adama van Scheltema, C.S.: 430     Adventures of Hajji Baba of Ispahan , The : 426    advertenties, sovjet: 223 , 277    aftelversjes: 162 , 315 , 403 , 599 , 608    AI: 341 , 378 (zie ook machinevertalen )    alfabet: 400 , 401    algemeniteiten: 1 , 5 , 11 , 26 , 28 , 31 , 36 , 38 , 41 , 85 , 89 , 100 , 110 , 143 , 146...
Meer lezen

620 Uch

Afbeelding
   Waar een mensen al niet mee rondloopt in heurlie arme hoofd. Welk een neuronenbanen worden geprikkeld en synapsen afgeschoten bij de minste klank, het kleinste woord. Uch bijvoorbeeld. Daarbij moet ik altijd allereerst aan de Indianen uit Lucky Luke denken. Uch zeiden die. Indianen zijn heel stug, ze zeggen uch en daarmee uch.    Vond ik altijd heel stoer. Uch. Ik heb gezegd. En dan de armen over elkaar. Dat was attitude . Maar uch is ook het klassieke hoestgeluid. Uche uche, zei meneer Van Puche.    – zei mijn moeder als er gehoest werd. Het zal wel iets Maastrichts zijn, of een geintje van een van haar negenkoppige sibbelingschap. Als ik het koekel krijg ik eerst de leugenachtige AI te zien die beweert dat het van Vader Abraham is, afkomstig uit het liedje Uche uche uit 1973. Wat niet het geval is, leert mij een oog op de tekst en een oor op het liedje zelf. Kunnen we die leugenbots gewoon niet verbieden?   ...
Meer lezen

632 Onleesbaar

Afbeelding
Tekens van lezen Hoofdletter komma komma punt Hoofdletter punt Hoofdletter komma punt Hoofdletter komma komma punt Streepje vraagteken streepje Komma komma dubbele punt Aanhalingsteken openen uitroepteken Aanhalingsteken sluiten komma Uitroepteken Puntkomma Puntkomma Komma Punt Hoofdletter komma uitroepteken Dubbele punt komma komma komma Komma komma komma Komma Komma Uitroepteken Hoofdletter punt Hoofdletter punt Hoofdletter punt Hoofdletter punt Hoofdletter Punt Hoofdletter (de rest zelf invullen)    Dit is een mislukt gedicht. En een mooi voorbeeld van iets wat het niet is. Soms is iets wat het is (zie blog 590, Iets wat het is ) en dan is het goed. Of misschien niet goed, maar in elk geval wel wat het is, goed of niet. Maar als iets is wat het niet is, of niet is wat het is, dan is het niet goed. Dan wil dat iets dat het wel wil zijn eruit. En kan er niet uit. Zie dit gedicht. Het uitgangspunt, alleen de leestekens lezen, of de onzichtb...
Meer lezen

625 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 5 en slot)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib, op Akrim-Bes, zijn zespotige paard en met Bor, zijn zessnijdende zwaard, heeft de reus verslagen die de toren bewaakte waar het ei ligt dat van lucht is gemaakt, dat hij naar de heks Kará-Kará moet brengen die hem zal helpen om de vraag te beantwoorden die de sjamaan Cordaan hem gesteld heeft als voorwaarde om hem te helpen met zijn opdracht van de Maan om de Manedochter te bevrijden. Loopt het nog goed af? (Dit laatste deel van het gezongen petroglief werd vertolkt door het ensemble Altai KhaiKhan als Altai Magtaal op de plaat Whistle in the Wind , hier , en ook, met filmische indrukken van de Altaj, hier .) Eitsi-Heibib 5           Rara: wat is wat was, wat was wat is,          de zon, de maan, de vogel en de vis.          De wolken die er zijn voor jou en mij.      ...
Meer lezen

628 De rampzalige vierde druk

Afbeelding
In de vierde druk uit 1856 voerde Jersjov aanpassingen door in zo’n achthonderd regels. Bovendien schreef hij er 308 regels bij (en haalde er acht af), waardoor het sprookje van een toch al forse 2296 (exclusief de drie motto’s) uitgroeide tot 2596 regels. De aanpassingen zijn onder te verdelen in:    1) veranderingen voor niets, uit pure en loze drift om toch maar iets te veranderen, om er toch maar koste wat kost zijn eigen stempel op te drukken, wat zich vertaalt in talloze kleine aanpassingen, omkeringen van woordvolgorde, synoniemen etc.;    2) veranderingen om het verhaal smeuïger te maken met Siberische dialectismen of een vlotter maar lang niet altijd correct taalgebruik;    3) opfatsoeneringen die het verhaal en de woordkeus juist wat minder levend en volks maken, bijvoorbeeld door stelselmatig het woord ‘doerak’ (dwaas) te veranderen in iets onschuldigers;    4) veranderingen die anderszins aantoonbare verslecht...
Meer lezen