611 Oehoeboeroe krik-krak

   Ik denk dat dit een kietelliedje is. Of misschien een hop-paardje-hop:

Een oehoeboeroe krik-krak vrouwtje
sprong oehoeboeroe krik-krak touwtje,
         het touwtje brak
en het oehoeboeroe krik-krak vrouwtje
met een oehoeboeroe krik-krak smak
viel op haar oehoeboeroe krik-krak gat,
         en dat was dat.

   Maar wat is een oehoeboeroe krik-krak vrouwtje? Oehoeboeroe – veel mensen weten dat niet, maar ze kunnen het altijd aan hun opa of oma vragen, die het dan weer aan hun opa of oma kunnen vragen – is de uil uit de verhalen van Paulus de Boskabouter van Jean Dulieu. We hadden er een boekje van thuis met kleurenprenten op aparte bladzijden gedrukt. De heks heette Eucalypta weet ik ook nog. Van de poppenseries die ervan geweest zijn kan ik me niets herinneren – misschien vielen die in de verschillende periodes dat we geen tv hadden. Of misschien was ik er te oud voor – hoewel ik tot mijn twaalfde wel de verhalen van Wipneus en Pim bleef lezen. Vond ik veel leuker dan de Lof der Zotheid. (En nog steeds eigenlijk.)
   Het was, het boekje in de kast (zie ik aan de kaft op tinternet) Paulus en de drie rovers. Ik herken de schurkentronies! Misschien hadden we Paulus en mol trouwens ook wel, bedenk ik, nu ik het omslag ook op tinternet voorbij zie komen. Van een van de boekjes lag de rug er half af en het andere boekje had helemaal geen rug meer. De gecombineerde vernielzucht van vier kinderen is onstuitbaar.

Maar is Oehoeboeroe een goeie naam voor dit vrouwtje? Oehoeboeroe is een beetje moeilijk uit te spreken met die h in oehoe: is iets als boeroeboedoer dan leuker? Ik denk dat ik het houd op oehoeboeroe: juist dat het een beetje langzaam uitsproken moet worden geeft iets speciaals aan het gedichtje. Heb ik de indruk.
_____

Het oehoeboeroe krik-krak vrouwtje op de illustratie boven is van Vladimir Konasjevitsj, bij een kindergedicht van Samoeïl Marsjak, of liever gezegd bij een naar zijn eigen meesterhand gezette vertaling van Marsjak van een Engelse nursery rhyme, in het Nederlands vertaald door Ljoeba Dworson en Elise Hess-Binger als Ben ik ’t nou of ben ik ’t niet?, dat ook de titel van het boekje is, uitgebracht door Servire in 1930. Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345.

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

610 Het eerste boek dat ik zelf las

Afbeelding
   Het eerste boek dat ik zelf las: ik herinner het me nog goed. Ik lag op mijn buik in de kamer. Op het blauwe tapijt. En ik las. De letters. De woorden. De tekst. Ik keek niet alleen de plaatjes, maar ik las. En het ging! Het ging zo makkelijk. Het ging bijna vanzelf. Zo vanzelf dat ik helemaal niet door had dat ik een bepaalde bladzijde wel twee, drie, vier, vijf keer achter elkaar las. Toen ik het wel doorkreeg was ik boos op mezelf. Niet dat ik het niet gemerkt had. Niet dat er kennelijk van wat ik precies las niets tot me doordrong. Maar dat ik het boek dan minder snel uitkreeg. En het moest snel, kennelijk. Om mezelf te laten zien hoe snel ik kon lezen. En nu las ik één bladzijde vijf keer achter elkaar, zonder het door te hebben. En gewoon vergat om de bladzijde om te slaan. Wat ik daarna ook wel een beetje raar vond, dat ik dat niet door had. Dat ik niet had begrepen wat er stond. Onbegrijpend lezen, met ogen open slapend dat was mijn eerste lezen. Hoeveel had i...
Meer lezen

609 Inspiratie

Afbeelding
   Dan verveel je je en weet je niet wat je moet doen en ideeën heb je verder ook niet en dan loop je wat heen en weer tussen de kast en de muur en tussen de kluiten en het riet, ijsberend met je lege hoofd onder je arm, en pak je lukraak een boek, en dat boek sla je lukraak open en dan staat er: Drei Hasen tanzen im Mondschein im Wiesenwinkel am See: Der eine ist ein Löwe, der andre eine Möwe, der dritte ist ein Reh.    Dat is leuk, denk je. Dat is heel leuk, denk je. Dat is heel erg leuk zelfs, denk je. En: onvertaalbaar in zoverre als iets ooit onvertaalbaar kan zijn (nooit). Maar: veel werk! En het gedicht loopt nog door, Drei Hasen blijkt het te heten met als ondertitel tussen haakjes Eine groteske Ballade, en de tweede strofe van negen regels en de derde van vijf zijn lang niet zo leuk, tenminste, ze zijn wel leuk, maar gaan erop door, hoe dat kan dat de ene haas een leeuw is, de andere een meeuw en de derde een ree, en het antwoord daarop is...
Meer lezen

605 Iemand klopte

Afbeelding
   Maar het liefste schrijf ik kinderliedjes, of in elk geval dingen om. te kunnen zingen op willekeurig welke melodie, op één voorwaarde en dat is dat ze gans ongaar onnozel zijn. Waarom houd ik toch zo van onnozelheid? Van domheid en snotneuzen? Van onschuld en naïviteit? Waarschijnlijk omdat dat het is wat mensen het eerst en onherstelbaarst en jammerlijkst kwijtraken als ze groot worden: onnozelheid is kinderlijkheid en kinderlijkheid is goddelijkheid.    Dit liedje lijkt op andere liedjes die ik geschreven heb, bijvoorbeeld het liedje over een liedje willen zingen maar niet weten waar het over moet gaan, hier . Maar wat het verhaal betreft, het mini-epos dat erin verpakt zit, een Homerus waardig, dat heb ik – of heb ik niet, ik weet het niet meer, misschien heb ik het wel geheel en onafhankelijk en van mezelf bedacht, zulke dingen gebeuren en kunnen de besten overkomen – mogelijk van een gedichtje van Charms, dit , uit Hé, waar zijn mijn kindjes , de...
Meer lezen

362 Ik wou graag een liedje zingen

Afbeelding
   Soms, vaak, beginnen mijn kindergedichten te lang en blijven ze heel lang te lang voordat ik het licht zie en ze drastisch of minder drastisch inkort.    Soms, vaak, heb ik al heel lang een idee om ergens iets mee te doen en dat komt er niet van omdat ik niet weet hoe je moet beginnen. Dan helpt het soms, niet vaak, niet altijd, om toch gewoon te beginnen en te zien waar je uitkomt. Eerst maar eens wat opzetjes, aanzetjes, beginnetjes maken tot er op een gegeven moment een regel uitspringt die wat beeld maar vooral ritme en rijm betreft aanknopingspunten en perspectieven biedt op iets leuks en aardigs.    En dan kan ik soms, vaak, de aanzetjes plunderen in het verdere verloop.    Ik wou al heel lang een sullig liedje schrijven dat over het willen zingen van een sullig liedje gaat maar dat niet van de grond komt. Ik hoorde zoiets ooit zingen ik meen door Kris Van Trier van de Antwerpse toneelgroep Comp. Marius in een stuk...
Meer lezen

325 Een gloednieuw boek van Charms

Afbeelding
   Hoera! Het boek is uit. In vele talloze duizendtallen te bestellen bij de betere boekhandel of bij ontstentenis daaraan bij de uitgever zelf die ronkende prompte pede met de bolide uit Deutekom aan komt zoeven om het boek persoonlijk, met een lintje eromheen, te komen afleveren. Wie geluk heeft krijgt er nog een bonbon bij ook.    Een nieuw boek van Charms, met veertig kindergedichten waarvan er dertien zeker van hem zijn en de hele veertigtallige bubs (en zes meer) vertaald alsof ze allemaal echt van hem zijn, met uitgebreide vertaaloverwegingen, bestudering van anderstalige versies en eigen probeersels, passen en meten en timmeren en schroeven, doodlopende paadjes en weidse vergezichten. Allemachtig prachtig uitgegeven, als wapper- en flapperboek, kleurig als een boeketje ballonnen en blijmakend zoals alleen een mooi en goed boek dat kan.    Maar, zoals dat gaat, het pakketje mij toekomende toegekomen auteursexemplaren was nog niet u...
Meer lezen

608 Klinke klanke

Afbeelding
   Als het niks hoeft te betekenen, waarom dan je best doen om het wat te laten betekenen? O rijkdom van het zeggingsloze! Laat de klanken maar klinken en de klinken maar klanken! Laat het zingen maar zangen en het zangen maar zingen. Neurie maar raak, en laat de voortbrengselen uit der mensen keel maar coaguleren tot onthoudbare woorden of op woorden lijkende geluidsentiteiten. Muziek en melodie: onze taal van voor de Val in de Taal die Betekenis Draagt. Van voordat de woorden zich loszongen van hun klank en op zichzelf gingen wijzen: ik ik ik! ik ik ik! Toen ze niet meer zeiden wat ze zeiden maar zich opbliezen en moesten wijzen op zichzelf en andere dingen. Toen ons de veelarmige octopus van aanklevende bedoelingen en bijbedoelingen en leugens en bedrog beetgreep. O miserie! O erg! Wat kunnen we eraan doen? Wat konden we eraan deden? Wij krabben ons achter de oren en wij krabben ons op ons hoofd. En dan, en dan: Ja! Dat konden we eraan zouden deden! Allemaal in een k...
Meer lezen

76 Andermans Tsjechovs

Afbeelding
   Voor de nieuwsgierigheid: wat doen de collegae?    Hoe interpreteren die de vertelstem van Tsjechov, halverwege verteller en hoofdpersoon?    Ik heb hier twee karren, vier hartjes en drie stekelbessen voor me.    Komen ze.     Op de kar    ’s Ochtends om half negen reden zij de stad uit.    De landweg was opgedroogd, een heerlijk aprilzonnetje gaf al heel wat warmte, maar in de greppels en in het bos lagen nog plekken sneeuw. De grimmige, lange en donkere winter was ook maar net voorbij, de lente was plotseling ingetreden, maar Marja Wasiljewna die nu in de boerenwagen zat, kon niets nieuws of opmerkelijks ontdekken in het warme weer of de kwijnende bossen, waar je doorheen kon kijken en die door de adem van het voorjaar werden gekoesterd, zij vond niets interessants in de zwarte zwermen vogels die boven de velden scheerden over enorme, op meren lijkende plassen, evenmin za...
Meer lezen

607 Frits en Yorick

Afbeelding
   Yorick noemt Frits Fruts en Frits noemt Yorick Horrik. Dat vinden ze leuk. Het zijn elkaars beste vrienden. Maar zoals dat gaat onder beste vrienden, er zijn wel eens onenigheidjes die tot schermutselingen en zelfs handgemeen leiden. Zoals laatst. Toen had Yorick Frits zijn voetbal en die wou hij niet teruggeven. Terwijl het Frits zijn bal was. Frits had de dag ervoor weliswaar Yorick zijn bal expres zo hard gepunt dat hij lekgeraakt was en onherstelbaar naar de vaantjes, maar dat kwam omdat Yorick de dag daarvoor Frits expres in de sloot geduwd had, tenminste, Yorick zei dat het per ongeluk was, maar Frits wist heel goed dat het expres was. Zulke dingen voel je gewoon. Dus. Dat is voorzover ze het zich kunnen herinneren.    Dus toen zegt Frits:    – Als je nu mijn bal niet teruggeeft, Horrik, nu onmiddellijk meteen, denk ik niet dat je direct nog leeft, met of zonder arm of been.    En Yorick zegt dan:   ...
Meer lezen

340 Jan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (9)

Afbeelding
XIX.    Met Jan Klaassen kon je zelfs je verkeersdiploma halen. In 1956 werd onze pop in Jan Klaassen, kijk uit! de mascotte voor Veilig Verkeer Nederland [1] en in hetzelfde jaar schreef B.J. Haenen Verkeersavonturen van Jan Klaassen . XX.    Van een heel ander kaliber is het anti-oorlogsstuk van Paul Rodenko uit 1955, Jan Klaassen en de vredesmachine, Een spel voor poppenkast . Net als Jan Engelman wist ook Paul Rodenko van wanten en van woorden. De orensnijder tulpensnijder zag kangaroes door venstergaten kijken, de smalle reigerblik van het licht staren, en de zon aan zijn voeten spelen als een ernstig kind. En Rodenko vertaalde in 1946 het magistrale epos De twaalf van Aleksandr Blok, waarin Jezus in de Petersburgse sneeuwstorm opduikt aan het hoofd van een bataljon revolutionaire soldaten – onlangs door mij na 77 jaar eindelijk opnieuw vertaald (uitgeverij Vleugels bracht het uit).    Het stuk is het meest op rijm met af en t...
Meer lezen

198 Het verhaal van de kloppende specht, de zwijgende oehoe en de boze eekhoorn

Afbeelding
   Spannend verhaal!    Strak. Louter actie. Mooi van ritme. En leuk van rijm en opbouw.    Dat kan niet anders dan van Charms zijn.    Het verdwijnt na 1937, dus vertaaltechnisch vergelijkingsmateriaal ontberen we.     Wie klopte daar? kan de titel zijn. Maar evengoed kun je denken aan Wie was dat? – alleen ga je dan denken dat het een raadsel is dat de lezer moet oplossen.     De kloppende specht, de zwijgende oehoe en de boze eekhoorn vind ik ook niet slecht. Verraad alles maar in de titel!    Maar misschien is Klop klop klop nog het beste.    Het is natuurlijk – ziet het ernaar uit – godsonmogelijk om het met dezelfde dieren als op de tekeningen even kort te houden en even strak te rijmen.    Er zal water bij de wijn moeten. Een sloot water.    Dat mag.    Zolang het maar geen slootwater wordt.  ...
Meer lezen