319 De Maertelaer bespreekt Dovlatov

[Laurent de Maertelaer in de Humo van 18 april 2023]
_____

Andere besprekingen waren er onder meer van Emmanuel Waegemans, hier, en Hans van de Heijde, hier. Een doorlopend bijgewerkt cumulatief register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 241, hier.

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

632 Onleesbaar

Afbeelding
Tekens van lezen Hoofdletter komma komma punt Hoofdletter punt Hoofdletter komma punt Hoofdletter komma komma punt Streepje vraagteken streepje Komma komma dubbele punt Aanhalingsteken openen uitroepteken Aanhalingsteken sluiten komma Uitroepteken Puntkomma Puntkomma Komma Punt Hoofdletter komma uitroepteken Dubbele punt komma komma komma Komma komma komma Komma Komma Uitroepteken Hoofdletter punt Hoofdletter punt Hoofdletter punt Hoofdletter punt Hoofdletter Punt Hoofdletter (de rest zelf invullen)    Dit is een mislukt gedicht. En een mooi voorbeeld van iets wat het niet is. Soms is iets wat het is (zie blog 590, Iets wat het is ) en dan is het goed. Of misschien niet goed, maar in elk geval wel wat het is, goed of niet. Maar als iets is wat het niet is, of niet is wat het is, dan is het niet goed. Dan wil dat iets dat het wel wil zijn eruit. En kan er niet uit. Zie dit gedicht. Het uitgangspunt, alleen de leestekens lezen, of de onzichtb...
Meer lezen

629 Ruggetjes

Afbeelding
   Het schijnt een heel genre te zijn, boekgedichten of titelgedichten of boektitelgedichten of boekrugtitelgedichten zoals ik ze noem, of kortweg (en wat familjaarder) ruggetjes .    En waarom ook niet. Het is net als alle oulipoliaanse technieken (bijvoorbeeld de klepto en de topo , om er maar twee te noemen) een poëziescheppend procédé, waarbij zoals overal het resultaat telt.    Voorwaarde is wel, vind ik, dat alle boeken uit eigen kast komen en dat de stapel visueel wordt bijgeleverd. Het motto voor deze versvorm kunnen we dan van Chamfort overnemen: ‘Bij lezers staan de boeken in de boekenkast. Bij schrijvers staan de boekenkasten in het boek.’ Des mensen op- en nedergang (verkenning door varianten) Ik ben geboren in Apeldoorn, aan een droom vol weelde ontstegen, kaal met een kuifje, in de schaduw van de Parnassus, waar de blanke top der duinen trekpoptt in het kielzog van de romantiek, op drift van de ene dood naar de ...
Meer lezen

630 De heilige simpelheid

Afbeelding
O, de heilige simpelheid! Wanneer mag die mij deelachtig worden? Moet ik dan echt wachten tot ik kinds word eer ik weer kind word? Liefdesliedje op maandag Het gras is zoen. De lucht is jou. Van mij een groen. Ik hou van blauw. Liefdesliedje op dinsdag Het gras is blauw. De lucht is groen. Van mij een jou. Ik hou van zoen. Liefdesliedje op woensdag Het gras is jou. De lucht is zoen. Van mij een blauw. Ik hou van groen. Liefdesliedje op donderdag Het gras is groen. De lucht is blauw. Van mij een zoen. Ik hou van jou. _____ De illustratie is van Elena Pereverzeva uit de serie Echtelijke handwapens . Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345 .
Meer lezen

633 Ruggetjes: Zelfportret door de ogen van een zonderling

Afbeelding
   Het valt nog niet mee, een ruggetje (of gestapeld boekrugtitelgedicht) te maken. Niet alleen moeten de boeken uit eigen kast zijn, maar ook zijn lang niet alle titels bruikbaar. De meeste titels bijvoorbeeld bestaan uit losse woorden, al dan niet met lidwoord en/of bijvoeglijk naamwoord, en daarvan kun je er in een gedicht niet al te veel gebruiken, als je niet alleen maar wil opsommen. Hoewel een mooie opsomming ook niet te versmaden is – misschien idee voor een nieuw ruggetje, later.    De titels mogen ook niet als titel werken in het gedicht, maar moeten in de flow worden opgenomen. Als je aan een woord of een paar woorden afleest dat het een titel is (of was), dan is dat niet goed. Ook vallen al te zelfbewuste en leukbedoelde titels af, die misschien wel doen wat ze moeten doen voor hun boeken, maar hier misstaan. Titels als ‘Nou hoor je het eens van een ander’ of ‘Mijn moeder zei altijd’. Hoewel ook hier er toevallig eentje net wel een keer kan...
Meer lezen

625 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 5 en slot)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib, op Akrim-Bes, zijn zespotige paard en met Bor, zijn zessnijdende zwaard, heeft de reus verslagen die de toren bewaakte waar het ei ligt dat van lucht is gemaakt, dat hij naar de heks Kará-Kará moet brengen die hem zal helpen om de vraag te beantwoorden die de sjamaan Cordaan hem gesteld heeft als voorwaarde om hem te helpen met zijn opdracht van de Maan om de Manedochter te bevrijden. Loopt het nog goed af? (Dit laatste deel van het gezongen petroglief werd vertolkt door het ensemble Altai KhaiKhan als Altai Magtaal op de plaat Whistle in the Wind , hier , en ook, met filmische indrukken van de Altaj, hier .) Eitsi-Heibib 5           Rara: wat is wat was, wat was wat is,          de zon, de maan, de vogel en de vis.          De wolken die er zijn voor jou en mij.      ...
Meer lezen

631 De weg die niet de weg is

Afbeelding
Dit was eerst getiteld Stomme bergwandeling , en was toen ook niet meer dan een stomme bergwandeling. Een onbegrijpelijke bewegwijzering van een Appenzeller aan een op toeristische vleugelen aan komen waaien bergwandelaar die de weg kwijt is. En na de hele lange uitleg zei de Appenzeller dan: en kijk, dan kom je precies uit waar je begonnen bent, dus had je dan niet beter hier kunnen blijven? Dat was trouwens versie twee. Want in de eerste versie was het nog een volwassen kindergedicht, en eindigt het met een klagende kinderstem, althans zo lijkt het. (Ik weet het niet precies, ik schrijf ook maar wat op.) Dan heb je, als je alle bewegwijzering volgt, uiteindelijk een cirkel gemaakt. Net als bij dat spelletje, eerst links dan rechts en waar kom je dan uit op een stratenkaart. En het einde was toen: en kijk, dan komen we precies uit waar we begonnen waren. Hadden we dan niet beter gewoon thuis kunnen blijven? Maar dat vond ik al meteen niet leuk meer. Terwijl het lange e...
Meer lezen

628 De rampzalige vierde druk

Afbeelding
In de vierde druk uit 1856 voerde Jersjov aanpassingen door in zo’n achthonderd regels. Bovendien schreef hij er 308 regels bij (en haalde er acht af), waardoor het sprookje van een toch al forse 2296 (exclusief de drie motto’s) uitgroeide tot 2596 regels. De aanpassingen zijn onder te verdelen in:    1) veranderingen voor niets, uit pure en loze drift om toch maar iets te veranderen, om er toch maar koste wat kost zijn eigen stempel op te drukken, wat zich vertaalt in talloze kleine aanpassingen, omkeringen van woordvolgorde, synoniemen etc.;    2) veranderingen om het verhaal smeuïger te maken met Siberische dialectismen of een vlotter maar lang niet altijd correct taalgebruik;    3) opfatsoeneringen die het verhaal en de woordkeus juist wat minder levend en volks maken, bijvoorbeeld door stelselmatig het woord ‘doerak’ (dwaas) te veranderen in iets onschuldigers;    4) veranderingen die anderszins aantoonbare verslecht...
Meer lezen

627 Paardje-Bochelaartje (fragment)

Afbeelding
We gaan hier op het blog niet heel Paardje-Bochelaartje lezen, daar heb je het boek voor, te verkrijgen via de boekhandel en via uitgeverij Pegasus. Het eerste van de drie delen staat overigens – in een vroeger vertaalde versie – ook in Bij mij op de maan , uitgegeven door Van Oorschot in 2016. Om een indruk te geven van het epos (664 + 812 + 820 regels) geef ik hieronder het begin van het tweede deel, hier en daar licht aangepast ten opzichte van de boekuitgave van 2019. (Alle corrigenda voor de tweede druk, voorzien voor het najaar van Sint-Juttemis, staan onderaan deze blog.) Deel II          ‘Snel verteld is een verhaaltje,          Maar voor puntje is bij paaltje ...’    Hier gaat de geschiedenis Van Ivan – geen kattenpis – Verder, en die van zijn paardje, Zijn verknochte Bochelaartje. Geiten grazen op het strand, Paarden stijgen op van land, Bossen staan onder m...
Meer lezen

345 Register & Inhoud VandaagsVertaalProbleem (cumulatief)

Afbeelding
[Hiermee vervallen de registers van blog 132 en blog 241 .] Inhoud 1 Register 2 Inhoud 1 REGISTER VandaagsVertaalProbleem    2x2=5: 525     12 , De (Aleksandr Blok): 221 , 321 , 322 , 323 , 340 , 394 , 593 (zie ook Nacht, trottoir )    99 manieren om één gedicht te vertalen: 372 (zie verder Nacht, trottoir )    112 (911, EHBO): 229    Aarens, Evi: 275 , 287 , 307 , 374    Achmatova, Anna: 146    Adam en Eva: 124 , 383 , 512 , 579    Adama van Scheltema, C.S.: 430     Adventures of Hajji Baba of Ispahan , The : 426    advertenties, sovjet: 223 , 277    aftelversjes: 162 , 315 , 403 , 599 , 608    AI: 341 , 378 (zie ook machinevertalen )    alfabet: 400 , 401    algemeniteiten: 1 , 5 , 11 , 26 , 28 , 31 , 36 , 38 , 41 , 85 , 89 , 100 , 110 , 143 , 146...
Meer lezen

626 Wie schreef Paardje-Bochelaartje?

Afbeelding
Het verhaal wil, dat ergens begin 1834 een negentienjarige student, afkomstig uit het verre Siberische Tobolsk, bij de grote dichter Aleksandr Poesjkin in Petersburg op bezoek kwam met een kant-en-klaar, geheel voltooid folkloristisch meesterwerk in zijn schooltas. De student was Pjotr Jersjov en het meer dan tweeduizend regels tellende volkssprookje op rijm was Konjók-Gorboenók , oftewel Paardje-Bochelaartje . Poesjkin had kort daarvoor zijn duizendregelige sprookje over Tsaar Saltaan gepubliceerd, geschreven in dezelfde versvoet (de viervoetige trochee of trochaïsche tetrameter) in het maartnummer van het tijdschrift De leesbibliotheek , en toen hij het sprookje te horen kreeg, was hij zo enthousiast dat hij uitriep: ‘Nu kan ik dat soort dingen voortaan laten.’ (‘Теперь этот род сочинений можно мне и оставить.’) Jersjov was aan Poesjkin voorgesteld door Pjotr Pletnjev, criticus, professor, uitgever en jeugdvriend van Poesjkin, die op dat moment Jersjov bij De leesbibliotheek i...
Meer lezen