562 De klopjacht op de sneer in Awater

   Hoe is het zo uit de bocht kunnen vliegen? Hoe heeft het zo anders kunnen worden, mijn vertaling vergeleken met Carrolls origineel? Ik leg dat enigszins uit in het stukje voor Awater, hieronder in de tijdschriftspread. Maar er is meer. Meer van hetzelfde, akkoord, maar dat komt omdat het allemaal waar is, wat ik zeg. Het zou niet goed zijn als het nu ineens iets anders was. Dat zou het vertrouwen in het waarheidsgehalte van mijn beweringen al te zeer aantasten.

   Toen ik begon met het vertalen van de Snark, dacht ik nog dat ik tamelijk getrouw de woorden en de dichterlijke middelen van Carroll kon overnemen, hap snap en borrel, maar die illusie duurde maar één vierregelige strofe lang.

“Just the place for a Snark!” the Bellman cried,
         As he landed his crew with care;
Supporting each man on the top of the tide
         By a finger entwined in his hair.

‘Hier moet hij zitten!’ – riep de belleman toen,
‘of zitten we soms onze tijd te verdoen?
Hier moet hij zitten, de sneer, reken maar!’
en de belleman bracht ons aan land aan ons haar –

   En daarmee was het eigenlijk per ongeluk een verhaal in de eerste persoon meervoud geworden, in plaats van de wat afstandelijkere derde persoon meervoud. Het aabb-rijmschema is meteen al wat makkelijker te volgen en volgens mij dwingender dan Carrolls abab, en een verhaal in medias res met toen beginnen vind ik altijd van een buitengewone schoonheid. Dan zit je er meteen in.

   Maar goed. Als de belleman ‘ons’ aan land brengt ‘aan ons haar’, wil je wel weten hoe dat precies gebeurt. Carroll zegt dat het met een vinger gekruld in het haar is’, maar dat paste er bij mij niet in, en bovendien stiet me iets erin tegen de borst als zijnde te flippant, meteen al zulke onzin verkopen dat je het niet meer gelooft. Terwijl aan land gebracht worden aan je haar al vreemd genoeg is, dus ik vervolgde met de regel:

de belleman trok ons aan land aan ons haar,

   een regel die graag bij de eerste strofe gevoegd wil worden, hetgeen ik dan ook maar deed, waardoor mijn eerste strofe uiteindelijk acht regels lang werd, met als laatste drie:

en hij bleef ons maar zeggen: ‘Hier zit de sneer!
Ik zeg het je voor de exact derde keer!
en driemaal is scheepsrecht – en dus is het waar!’

   Daarna gaat Carroll de bemanning voorstellen, maar doet dat incompleet (de Butcher ontbreekt vooralsnog) en ook nogal van de hak op de tak, niet alleen hun hoedanigheid (Boots, Maker of Bonnets and Hoods, Barrister, Broker etc.) maar hij zegt er in veel gevallen ook meteen iets bij, waardoor deze lezer (ik) de draad meteen al kwijtraakte.
   Dus ik dacht: ik ga eerst de hele bemanning voorstellen, en dan ga ik verder met Carroll. Dus mijn tweede strofe telde elf regels.

Wij, de bemanning, we zijn met z’n tienen:
een hoedbandenier (met garen en band),
een biljarter-markeur,
               een beursspeculant,
een bever (een tamme),
               een baliebepleiter met bef,
een beenhouwer-slager (aan boord is hij chef),
een bakker (banket),
            een bankier,
                        een bediende,
dat maakt (even tellen) de belleman tiende.

   Dat haal ik wel weer in, dacht ik, die raak ik wel weer kwijt. En dat bleek, miraculeuzerwijze, toen ik klaar was, te kloppen, want mijn bleek exact hetzelfde aantal woorden te tellen, weliswaar in iets meer regels – omdat ik ook getrapte regels gebruikte – maar dan weer iets minder strofen. Wat ik als een teken beschouwde dat het goed was. Een zegen van boven.
_____

Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345.

Reacties

met onder meer de afgelopen tijd

561 Nachttrottoir in Awater

556 Blunder

560 Traduction belge!

554 Rijmen op urf

499 Infinite Jest

559 Teruggevonden vertaalblog

540 Een feest van onverzorgd Nederlands

345 Register & Inhoud VandaagsVertaalProbleem (cumulatief)

539 Pé