551 Vysotski besproken

   Niet allemaal tegelijk! Ze hebben merendeels een tijdje op zich laten wachten. En zoals recensies nu eenmaal zijn: niet overal slaan ze de plank raak. Aanvechtbaarheden zijn er legio. Niet ter zake doende opmerkingen ook. (Poetin? Poetin? Wat heeft die ermee te maken?) Maar al met al: lof en prei wie lof en prei toekomt. Achtereenvolgens zijn het:

_____
   Willem G. Weststeijn in het inmiddels doorstartende Tijdschrift voor Slavische Literatuur 98 van maart 2025:

_____
   Jan Paul Hinrichs in De Parelduiker, 2025-2:

_____
   Michel Krielaars, zijn column in de NRC van 20 november 2025, De liedjes van Vladimir Vysotski laten het absurde Russische leven klinken, achter een betaalmuur. Krielaars noemt de bundel ‘een door Robbert-Jan Henkes gemaakte en zowel speels als knap vertaalde keuze uit de zeshonderd liedjes die de Russische Jacques Brel heeft nagelaten.’ En dan volgt er over Vysotski nog dit:

De bard en filmster Vladimir Vysotski (1938-1980) was in de Sovjet-Unie mateloos populair. Mede door zijn liedjes, die onder het communisme nooit op de plaat mochten worden gezet maar illegaal op cassettebandjes werden opgenomen en verspreid, heb ik Russisch geleerd. Hij zong over het leven van gewone mensen, maar ook over alpinisten, kosmonauten en vrijgelaten Goelag-gevangenen die al die jaren Stalin hadden vereerd om nu te ontdekken dat hij hun beul was.
   Vaak gaan Vysotski’s liedjes over datgene waar je in de Sovjet-Unie maar beter je mond over kon houden, als je niet in de problemen wilde raken. Over een strafbataljon in de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld, dat diende als kanonnenvoer: „Wodka voor de aanval? Da’s een goeie!/ Hebben wij ons soms in burgertijd niet bezat?/ Ons hoor je geen hoera of zoiets loeien./ Wij spelen zwijgend met de dood – en dat is dat.” Of het liedje ‘Ik heb de pest’: „Ik heb de pest aan vadsig en tevreden/ dan liever zonder remmen naar de meet./ Ik vind het niks dat ‘eer’ is afgegleden/ en dat achterbakse laster eervol heet.” En dan is het ook nog een heerlijk lied over het opeten van ontdekkingsreiziger kapitein Cook („ze aten Cook uit achting en respect”).
   Maar het hoogtepunt in deze geweldige bundel is het lied uit de titel van het boek, waarin de paranoia doorklinkt die iedere Sovjetburger op de mouw werd gespeld als hij naar het buitenland reisde: „Geen kip, zeg ik, geen hond verstaat me daar,/ ik spreek immers geen woord over de grens!/ geef me een moker en één-twee-klaar, / heb ik ze omgevormd tot een nieuw mens.” Het is bijna alsof je Poetin hoort spreken.

_____
   Jos Damen (die zo van Vysotski houdt dat hij me voor deze vertaling een wikipedia-pagina cadeau gaf!) in Argus van 4 december 2025:

_____
   Lidia Rura op het Gentse Gimoes, 23 december 2025, is het diepgravendst, ook van achtergrondinformatie en historische context, en citeert ruimhartig, je moet het zelf maar lezen op de site. De bundel biedt, eindigt ze, na opnieuw veel lof en prei, ‘voor het Nederlandstalige publiek een bevoorrechte inkijk in een genre en een episode van de Russische literatuur die tot nu ten onrechte onderbelicht zijn gebleven.’
   Amen, esto en godzegenedegreep!

_____
Meer over, van en uit het boek op blog 457, 458, 459 en 460. Ook leuk: Raymond Noë koos Het komt me de strot uit als gedicht van de dag op 17 oktober 2023, hier, en Adriaan van Dis liet Tatoeage horen op Van Dis ongefilterd #51 van 1 november 2025, hier, op plm. 29:30. Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345.