208 De leipo in het Kremlin (door Willem)

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

572 Gulliver met driehonderd: ’t aepjen

Afbeelding
   Gulliver vertelt dat hij in Brobdingnag het meest in angst heeft gezeten toen hij op zeker moment door een aapje dat langs het raam van zijn ‘kindermeisje’ Glumdalclitch naar binnen was geklauterd, uit zijn huis gehaald werd en mee het dak op genomen, want het aapje dacht in alle liefdevolle zorgzaamheid dat Gulliver ook een aapje was dat gezoogd wilde worden. Het is een ontroerende episode. Als Gulliver gegrepen is, staat er: He took me up in his right Fore-foot, and held me as a Nurse doth a Child she is going to suckle – waarmee voor mij duidelijk is dat het aapje een vrouwtje is en dat ik haar dus met het vrouwelijk persoonlijk voornaamwoord zal moeten benoemen, waar het Engels het mannelijk voornaamwoord heeft, ook niet gek trouwens, wat betreft inlevings- en invoelingsvermogen van Gulliver, want de meeste schrijvers zouden naar dieren met it verwijzen.    Bovendien is het een aapje , een Monkey , en geen Ape , of aap, want met aap worden in he...
Meer lezen

573 Gulliver met driehonderd: ongedierte

Afbeelding
   Tot de meest geciteerde passages uit Gulliver’s Travels behoren de paar regels waarmee de koning van Brobdingnag de soortgenoten van Gulliver afschildert, wanneer Gulliver tegenover de koning in gloedrijke en lofvolle bewoordingen hoog opgeeft over de staatsinstellingen in Europa. Daarop stelt de koning hem nog allerlei vragen, die Gulliver niet bij machte is zodanig te beantwoorden dat de koning er een beter oordeel over het mensenras aan overhoudt. De koning, nochtans de kwaadste niet, pakt Gulliver op en streelt hem zachtjes, en zegt dat hij hoopt, aaanneemt dat Gulliver door zijn lange jaren op zee de meeste ondeugden van zijn soort ontlopen is, en dan volgt deze fameuze passus: But, by what I have gathered from your own Relation, and the Answers I have with much Pains wringed and extorted from you; I cannot but conclude the Bulk of your Natives to be the most pernicious Race of little odious Vermin that Nature ever suffered to crawl upon the Surface of the Ear...
Meer lezen

14 Couleur locale

Afbeelding
   Hoeveel couleur locale kan een boek verdragen?    Hoeveel cultureel bepaalde bijzonderheden moet een vertaler onder het tapijt vegen om de lezer ter wille te zijn? Om de lezer niet voortdurend vraagtekens in de ogen en fronsen in de wenkbrauwen te bezorgen over zaken die voor de lezer in de originele taal klip en klaar zijn?    Arthur Langeveld (van Vertalen wat er staat ) vond dat je Russische gerechten als kruidmoes, meelpijpjes, hot en wrongel in vertaling moest veranderen in gerechten als erwtensoep, macaroni, karnemelk en yoghurt. Anders zou je nog gaan denken dat het iets exclusiefs was, in plaats van allergewoonste volkse kost.    Een tragisch maar typisch gevalletje van lezersonderschatting.    Je voelt het toch wel aan, als het goed is. Het mag uit de context wel duidelijk zijn wat het is – en anders vind je het te zijner tijd maar uit. Als je het tenminste niet al weet en toch niet zo dom bent al...
Meer lezen

345 Register & Inhoud VandaagsVertaalProbleem (cumulatief)

Afbeelding
[Hiermee vervallen de registers van blog 132 en blog 241 .] Inhoud 1 Register 2 Inhoud 1 REGISTER VandaagsVertaalProbleem    2x2=5: 525    99 manieren om één gedicht te vertalen: 372 (zie verder Nacht, trottoir )    112 (911, EHBO): 229    Aarens, Evi: 275 , 287 , 307 , 374    Achmatova, Anna: 146    Adama van Scheltema, C.S.: 430     Adventures of Hajji Baba of Ispahan , The : 426    advertenties, sovjet: 223 , 277    AI: 341 , 378 (zie ook machinevertalen )    alfabet: 400 , 401    algemeniteiten: 1 , 5 , 11 , 26 , 28 , 31 , 36 , 38 , 41 , 85 , 89 , 100 , 110 , 143 , 146 , 165 , 281 , 462 , 557 , 559     Alice in Wonderland : 131 , 272 , 391 , 411 , 415 , 432 , 468 , 469 , 470 , 471 , 472 , 473 , 474 , 475 , 476 , 514 , 538 , 548 , 560 (zie ook Alisa )    Alisa (d...
Meer lezen

571 Gulliver met driehonderd: schuilevinkjes

Afbeelding
1 schuilevinkje Aan het begin van hoofdstuk 3 (we zitten nog steeds in Lilliput) vertelt Gulliver dat hij bezoek krijgt van jongens en meisjes to come and play Hide and Seek in my Hair . Verstoppertje spelen, ligt voor de hand, zoals 1940, 1979 en 2004 dat hebben. Maar dat heette vroeger ook anders: 1727 heeft schuylewinkje speelen , 1792 maakt er buitelen van en 1862 heeft schuilhoekje spelen. Dan vind ik schuilevinkje hier wel zo leuk, en zie: schuilevinkje heeft ook 1974! 2 bijdraaien Gulliver is eindelijk ontsnapt uit het dubbeleilandrijk Lilliput-Blefuscu met een sloep van zijn eigen formaat, die hij voor de kust van Blefuscu op de rotsen aantrof en opkalefaterde. Hij ziet een schip in de verte, en komt dichterbij, want the Wind slackened , dat wil zeggen de wind slapte (1727), nam af, maar direct daarna staat er hetzelfde werkwoord met het schip als onderwerp, The Ship slackned her Sails , dat is vertaald als zy lieten eenige zeylen vallen (1727), Het schip streek zyne...
Meer lezen

570 Gulliver met driehonderd: kakken

Afbeelding
   En dan moet Gulliver daarna ook nog kakken, wat in Lilliput natuurlijk helemaal een attractie van ongehoorde omvang oplevert. Gulliver heeft het er wat minder expliciet over dan het eerdere ease myself with making Water , hij noemt het disburthen myself , en het gaat met iets meer schaamte gepaard dan het pissen, maar het staat er toch maar: I had been for some Hours extremely pressed by the Necessities of Nature; which was no Wonder, it being almost two Days since I had last disburthened myself. I was under great Difficulties between Urgency and Shame. The best Expedient I could think on, was to creep into my House, which I accordingly did; and shutting the Gate after me, I went as far as the Length of my Chain would suffer; and discharged my Body of that uneasy Load.    In het Nederlands hebben we de neutrale term zich ontlasten , die niettemin niet preuts of eufemistisch is en au fond ook best beeldend. We zien hem vanaf de eerste vertaling aange...
Meer lezen

565 Gulliver met driehonderd

Afbeelding
   Dit jaar vieren we de driehonderdste verjaardag van de Travels into Several Remote Nations of the World , het verreweg vrolijkste sombere en somberste vrolijke boek dat ooit tussen twee kaften op deze aardbol is verschenen. Candide , akkoord, is ook niet echt positief over de mens en zijn diep ingekankerde drijfveren, maar is eerder sadistisch en naargeestig en biedt geen hoop, terwijl Gulliver’s Travels , zoals het verneukeratief bekend is komen te staan, bij alle onweerlegbare misantropie ook, in al zijn naïviteit, wonderlijk bevrijdend is.    Gulliver, daar zit gullible in, onnozel en goed van vertrouwen, en in Gulliver zit ook het Nederduitse gelover , een woord dat naar twee kanten werkt, als goedgelovig en als alleen geloven wat je met eigen ogen ziet. Gulliver begint als eerste en eindigt als tweede, op zijn vier achtereenvolgende reizen.    Het boek is een reisverhaal, zoals er in die tijd veel verschenen. Als je verre kusten...
Meer lezen

566 De Nederlandse Gullivers sinds 1727

Afbeelding
    Gulliver met driehonderd is tegelijkertijd de Nederlandse Gulliver met tweehonderdnegenennegentig. Want de eerste vertaling verscheen luttele maanden na de Engelse editie van oktober 1726, namelijk in januari 1727. Waarmee het de eerste Gulliver -vertaling ter wereld is. (De Franse volgde datzelfde jaar.) De vertaling is anoniem, maar de universiteitsbibliotheek van Leiden bezit een exemplaar, waar op de titelpagina in inkt en contemporaine orthografie staat bijgeschreven: ‘uijt het Engelsch vertaalt door Doctor Cornelis van Blankesteijn’. En de swiftoloog F.J.A. Jagtenberg heeft geen reden om dat in twijfel te trekken, al is over deze Van Blankesteijn verder niets bekend. [1]    De tweede vertaling dateert uit 1792 en is ook anoniem. De derde vertaling – ik tel alleen de complete vertalingen, niet de bewerkingen, meestal voor kinderen – is een uitgave van A.C. Kruseman uit 1862, van de hand van J.W.N. Mosselmans, en heet Reizen van Lemuel Gulliv...
Meer lezen

99 Het ga je goed (over Jesenin)

Afbeelding
   Een van de beroemdste gedichten in Rusland is ‘Do svidan’ja, droeg moj, do svidan’ja’ van Sergej Jesenin. Niet alleen omdat het zo mooi is, maar ook omdat het zo kort is – en omdat er een dramatisch verhaal aan vastzit.    Het is namelijk zijn laatste gedicht, zijn afscheidsbriefje aan de wereld, geschreven in het Leningradse hotel Angleterre twee dagen voor hij zichzelf het leven benam. Hij schreef het met bloed (zijn eigen) omdat de inkt in de pot op zijn kamer was opgedroogd. Het papiertje stopte hij een van de dichtende kling-ons die hem de laatste paar jaar van zijn leven als pluisjes omgaven, Wolf Ehrlich in de jaszak, met de boodschap ‘Lees later maar’. Die deed dat braaf en wachtte een hele dag, met het gedicht, speciaal voor hem geschreven brandend in zijn zak, maar toen was het te laat. Jesenin, zelfdestructieve lieveling van dichtminnend Rusland, had zich op 28 december 1925 met het flinterdunne elektriciteitssnoertje van zijn nachtlamp in zi...
Meer lezen

499 Infinite Jest

Afbeelding
    Infinite Jest , de titel van het luchtige niemendalletje van David Foster Wallace, hoe vertaal je die? (Over het dat misschien een andere keer.)    Het is natuurlijk een quote unquote uit het bekendste toneelstuk aller tijden op het (anonieme) Drama des Levens na, uitgesproken als de hoofdpersoon op zijn speurtocht naar de dader(s) van een overval op een winkel in kantoorbenodigdheden in een kluisje van een badhuis in Oxford een schedel vindt die hij identificeert als die van Alaspoor Yorick, een Palestijns-Pakistaanse neurochirurg en schrijver van moppenboeken met een scatologische inslag.    Hamlet (de Hoofdpersoon) herinnert zich deze Alaspoor, roept hij (Hamlet) in de kleedruimte met de schedel in zijn hand uit, terwijl om hem heen in meer of minder behanddoekte staat badgasten langslopen van en naar de douches – als a fellow of infinite jest, of most excellent fancy .    Misschien gewoon eerst eens kijken hoe de t...
Meer lezen