209 De leipo in het Kremlin (door Willem)

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

611 Oehoeboeroe krik-krak

Afbeelding
   Ik denk dat dit een kietelliedje is. Of misschien een hop-paardje-hop: Een oehoeboeroe krik-krak vrouwtje sprong oehoeboeroe krik-krak touwtje,          het touwtje brak en het oehoeboeroe krik-krak vrouwtje met een oehoeboeroe krik-krak smak viel op haar oehoeboeroe krik-krak gat,          en dat was dat.    Maar wat is een oehoeboeroe krik-krak vrouwtje ? Oehoeboeroe – veel mensen weten dat niet, maar ze kunnen het altijd aan hun opa of oma vragen, die het dan weer aan hun opa of oma kunnen vragen – is de uil uit de verhalen van Paulus de Boskabouter van Jean Dulieu. We hadden er een boekje van thuis met kleurenprenten op aparte bladzijden gedrukt. De heks heette Eucalypta weet ik ook nog. Van de poppenseries die ervan geweest zijn kan ik me niets herinneren – misschien vielen die in de verschillende periodes dat we geen tv hadden. Of misschien was ik e...
Meer lezen

612 De speld

Afbeelding
   Wie De speld leest, kan het NOS-nieuws niet anders meer zien dan als satire. Of liever gezegd: als een reportage van een uit zichzelf satirische wereld. Als plagiaat van De speld .    Sterker nog: wie De speld leest, hoeft het NOS-nieuws niet meer te lezen: in De speld staat alles veel korter, krachtiger, onverbloemder en ook – misschien zelfs belangrijker – met meer gevoel voor de onderliggende actuele tendenzen en eeuwige menselijke hebbelijkheden. Misschien had het De spijker moeten heten, omdat ze altijd de spijker op de kop slaan.    En nu willen ze een papieren krant uitgeven. Zodat je echt helemaal niks anders meer nodig hebt qua nieuwsvoorziening.    In de laatste dagen van de crowdfunding stuurden ze een mooi gedicht naar de abonnees. Ik weet niet of het als gedicht bedoeld is, maar het leest als gedicht, tenminste de reeks die met ‘Mensen’ begint. Lees, en crowdfund ze. _____ Om de Speld Krant binnen...
Meer lezen

610 Het eerste boek dat ik zelf las

Afbeelding
   Het eerste boek dat ik zelf las: ik herinner het me nog goed. Ik lag op mijn buik in de kamer. Op het blauwe tapijt. En ik las. De letters. De woorden. De tekst. Ik keek niet alleen de plaatjes, maar ik las. En het ging! Het ging zo makkelijk. Het ging bijna vanzelf. Zo vanzelf dat ik helemaal niet door had dat ik een bepaalde bladzijde wel twee, drie, vier, vijf keer achter elkaar las. Toen ik het wel doorkreeg was ik boos op mezelf. Niet dat ik het niet gemerkt had. Niet dat er kennelijk van wat ik precies las niets tot me doordrong. Maar dat ik het boek dan minder snel uitkreeg. En het moest snel, kennelijk. Om mezelf te laten zien hoe snel ik kon lezen. En nu las ik één bladzijde vijf keer achter elkaar, zonder het door te hebben. En gewoon vergat om de bladzijde om te slaan. Wat ik daarna ook wel een beetje raar vond, dat ik dat niet door had. Dat ik niet had begrepen wat er stond. Onbegrijpend lezen, met ogen open slapend dat was mijn eerste lezen. Hoeveel had i...
Meer lezen

609 Inspiratie

Afbeelding
   Dan verveel je je en weet je niet wat je moet doen en ideeën heb je verder ook niet en dan loop je wat heen en weer tussen de kast en de muur en tussen de kluiten en het riet, ijsberend met je lege hoofd onder je arm, en pak je lukraak een boek, en dat boek sla je lukraak open en dan staat er: Drei Hasen tanzen im Mondschein im Wiesenwinkel am See: Der eine ist ein Löwe, der andre eine Möwe, der dritte ist ein Reh.    Dat is leuk, denk je. Dat is heel leuk, denk je. Dat is heel erg leuk zelfs, denk je. En: onvertaalbaar in zoverre als iets ooit onvertaalbaar kan zijn (nooit). Maar: veel werk! En het gedicht loopt nog door, Drei Hasen blijkt het te heten met als ondertitel tussen haakjes Eine groteske Ballade, en de tweede strofe van negen regels en de derde van vijf zijn lang niet zo leuk, tenminste, ze zijn wel leuk, maar gaan erop door, hoe dat kan dat de ene haas een leeuw is, de andere een meeuw en de derde een ree, en het antwoord daarop is...
Meer lezen

342 De hond en zijn mens

Afbeelding
   Ik vertaal nu tussen alle bedrijven door een rijk geïllustreerd en kort betekst sympathiek kinderboek over het ‘hebben’ van een hond uit het Russisch, en daar heb ik meteen al een gedeelte van mijn vertaalprobleem te pakken. Want dat zeg je zo in het Nederlands, je hebt een hond, wat meteen de scheve verhouding weergeeft. Een hond wordt gehad en de mens is het baasje , de choziaïn in het Russisch en in het Engels is het nog een graadje bezittelijker want daar is het de owner .    Taal vormt het denken, het was Karl Kraus die op die zere plek het eerst zijn vinger legde. De smerige Groote Oorlog (de eerste, niet de laatste) werd voor Duitse oren verteerbaar, ja eerbaar gemaakt door afgesleten metaforen als ten strijde trekken , met open vizier strijden , het zwaard opnemen , en door het kreperen in de loopgraven een heldendood te noemen, uit vaderlandsliefde begaan. Politici maken er nog steeds gebruik van, bijvoorbeeld door de verdelgingsmissie van...
Meer lezen

340 Jan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (9)

Afbeelding
XIX.    Met Jan Klaassen kon je zelfs je verkeersdiploma halen. In 1956 werd onze pop in Jan Klaassen, kijk uit! de mascotte voor Veilig Verkeer Nederland [1] en in hetzelfde jaar schreef B.J. Haenen Verkeersavonturen van Jan Klaassen . XX.    Van een heel ander kaliber is het anti-oorlogsstuk van Paul Rodenko uit 1955, Jan Klaassen en de vredesmachine, Een spel voor poppenkast . Net als Jan Engelman wist ook Paul Rodenko van wanten en van woorden. De orensnijder tulpensnijder zag kangaroes door venstergaten kijken, de smalle reigerblik van het licht staren, en de zon aan zijn voeten spelen als een ernstig kind. En Rodenko vertaalde in 1946 het magistrale epos De twaalf van Aleksandr Blok, waarin Jezus in de Petersburgse sneeuwstorm opduikt aan het hoofd van een bataljon revolutionaire soldaten – onlangs door mij na 77 jaar eindelijk opnieuw vertaald (uitgeverij Vleugels bracht het uit).    Het stuk is het meest op rijm met af en t...
Meer lezen

76 Andermans Tsjechovs

Afbeelding
   Voor de nieuwsgierigheid: wat doen de collegae?    Hoe interpreteren die de vertelstem van Tsjechov, halverwege verteller en hoofdpersoon?    Ik heb hier twee karren, vier hartjes en drie stekelbessen voor me.    Komen ze.     Op de kar    ’s Ochtends om half negen reden zij de stad uit.    De landweg was opgedroogd, een heerlijk aprilzonnetje gaf al heel wat warmte, maar in de greppels en in het bos lagen nog plekken sneeuw. De grimmige, lange en donkere winter was ook maar net voorbij, de lente was plotseling ingetreden, maar Marja Wasiljewna die nu in de boerenwagen zat, kon niets nieuws of opmerkelijks ontdekken in het warme weer of de kwijnende bossen, waar je doorheen kon kijken en die door de adem van het voorjaar werden gekoesterd, zij vond niets interessants in de zwarte zwermen vogels die boven de velden scheerden over enorme, op meren lijkende plassen, evenmin za...
Meer lezen

194 Het verhaal van het uitgekookte kuikentje

Afbeelding
   Dit verhaal staat alleen in de uitgave van 1937. Daarna is het geschrapt.    Waarom?    Omdat er nieuwe verhalen waren die er ook in moesten?    Maar waarom uitgerekend dit verhaal dan?    Zit er iets in dat tegen de heersende opvattingen of de ideologie van de dag indruist?    De eerste willen zijn misschien? Boven anderen willen uitsteken? Of is de sluwe list van het kuikentje al reden genoeg om het buiten het bereik van de impressionabele sovjet-jeugd te houden?    Een raadsel.    Misschien omdat het van Charms is?    Maar dan: is het wel van Charms?    De geleerden twisten ende shouten.    Ik zeg: het zou best kunnen.    In elk geval kenden de drie vertalers het niet en zijn we op onszelf aangewezen.    Andere vertalingen ernaast houden doen veel vertalers niet. Bang om zich t...
Meer lezen

605 Iemand klopte

Afbeelding
   Maar het liefste schrijf ik kinderliedjes, of in elk geval dingen om. te kunnen zingen op willekeurig welke melodie, op één voorwaarde en dat is dat ze gans ongaar onnozel zijn. Waarom houd ik toch zo van onnozelheid? Van domheid en snotneuzen? Van onschuld en naïviteit? Waarschijnlijk omdat dat het is wat mensen het eerst en onherstelbaarst en jammerlijkst kwijtraken als ze groot worden: onnozelheid is kinderlijkheid en kinderlijkheid is goddelijkheid.    Dit liedje lijkt op andere liedjes die ik geschreven heb, bijvoorbeeld het liedje over een liedje willen zingen maar niet weten waar het over moet gaan, hier . Maar wat het verhaal betreft, het mini-epos dat erin verpakt zit, een Homerus waardig, dat heb ik – of heb ik niet, ik weet het niet meer, misschien heb ik het wel geheel en onafhankelijk en van mezelf bedacht, zulke dingen gebeuren en kunnen de besten overkomen – mogelijk van een gedichtje van Charms, dit , uit Hé, waar zijn mijn kindjes , de...
Meer lezen

5 Drie trucjes

Afbeelding
   Natuurlijk zijn er trucjes om een vertaalde tekst Nederlandser te doen klinken. Martin de Haan onthulde er misschien onbedoeld een, toen hij vertalers onderverdeelde in twee categorieën: zij die op zoek waren naar ‘hoe je het in het Nederlands zegt’ en zij die vinden dat het vreemde en afwijkende vooral vreemd en afwijkend moet blijven.    Dit in reactie op mensen die zeiden dat zijn vertalingen zo soepel liepen en vlot klonken. Wat Martin vreemd vond, want hij deed volstrekt zijn best niet om de meest gangbare uitdrukkingen te vinden. Hij deed juist zijn best om te vertalen wat de auteur had geschreven.    Woorden om met de driedubbele paalsteek in de oren te knopen. Want waar kom je op uit als je probeert te vertalen ‘zoals je het in het Nederlands zegt’? Op hoogstwaarschijnlijk dezelfde clichés en afgezaagde manieren van zeggen die de oorspronkelijke auteur juist ontzettend wil vermijden. Zelfs een oorspronkelijk Nederlandstalige aute...
Meer lezen