238 Wie? Kto?


_____
   Verwijzingen. De tekst van Aleksandr Vvedenski komt uit Bij mij op de maan, blz. 399-402 en is geshopt in de originele illustraties uit 1931 van Lev Joedin, op het togdazine te vinden, hier en bij lobgott, hier.

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

629 Ruggetjes

Afbeelding
   Het schijnt een heel genre te zijn, boekgedichten of titelgedichten of boektitelgedichten of boekrugtitelgedichten zoals ik ze noem, of kortweg (en wat familjaarder) ruggetjes .    En waarom ook niet. Het is net als alle oulipoliaanse technieken (bijvoorbeeld de klepto en de topo , om er maar twee te noemen) een poëziescheppend procédé, waarbij zoals overal het resultaat telt.    Voorwaarde is wel, vind ik, dat alle boeken uit eigen kast komen en dat de stapel visueel wordt bijgeleverd. Het motto voor deze versvorm kunnen we dan van Chamfort overnemen: ‘Bij lezers staan de boeken in de boekenkast. Bij schrijvers staan de boekenkasten in het boek.’ Des mensen op- en nedergang (verkenning door varianten) Ik ben geboren in Apeldoorn, aan een droom vol weelde ontstegen, kaal met een kuifje, in de schaduw van de Parnassus, waar de blanke top der duinen trekpoptt in het kielzog van de romantiek, op drift van de ene dood naar de ...
Meer lezen

630 De heilige simpelheid

Afbeelding
O, de heilige simpelheid! Wanneer mag die mij deelachtig worden? Moet ik dan echt wachten tot ik kinds word eer ik weer kind word? Liefdesliedje op maandag Het gras is zoen. De lucht is jou. Van mij een groen. Ik hou van blauw. Liefdesliedje op dinsdag Het gras is blauw. De lucht is groen. Van mij een jou. Ik hou van zoen. Liefdesliedje op woensdag Het gras is jou. De lucht is zoen. Van mij een blauw. Ik hou van groen. Liefdesliedje op donderdag Het gras is groen. De lucht is blauw. Van mij een zoen. Ik hou van jou. _____ De illustratie is van Elena Pereverzeva uit de serie Echtelijke handwapens . Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345 .
Meer lezen

628 De rampzalige vierde druk

Afbeelding
In de vierde druk uit 1856 voerde Jersjov aanpassingen door in zo’n achthonderd regels. Bovendien schreef hij er 308 regels bij (en haalde er acht af), waardoor het sprookje van een toch al forse 2296 (exclusief de drie motto’s) uitgroeide tot 2596 regels. De aanpassingen zijn onder te verdelen in:    1) veranderingen voor niets, uit pure en loze drift om toch maar iets te veranderen, om er toch maar koste wat kost zijn eigen stempel op te drukken, wat zich vertaalt in talloze kleine aanpassingen, omkeringen van woordvolgorde, synoniemen etc.;    2) veranderingen om het verhaal smeuïger te maken met Siberische dialectismen of een vlotter maar lang niet altijd correct taalgebruik;    3) opfatsoeneringen die het verhaal en de woordkeus juist wat minder levend en volks maken, bijvoorbeeld door stelselmatig het woord ‘doerak’ (dwaas) te veranderen in iets onschuldigers;    4) veranderingen die anderszins aantoonbare verslecht...
Meer lezen

345 Register & Inhoud VandaagsVertaalProbleem (cumulatief)

Afbeelding
[Hiermee vervallen de registers van blog 132 en blog 241 .] Inhoud 1 Register 2 Inhoud 1 REGISTER VandaagsVertaalProbleem    2x2=5: 525     12 , De (Aleksandr Blok): 221 , 321 , 322 , 323 , 340 , 394 , 593 (zie ook Nacht, trottoir )    99 manieren om één gedicht te vertalen: 372 (zie verder Nacht, trottoir )    112 (911, EHBO): 229    Aarens, Evi: 275 , 287 , 307 , 374    Achmatova, Anna: 146    Adam en Eva: 124 , 383 , 512 , 579    Adama van Scheltema, C.S.: 430     Adventures of Hajji Baba of Ispahan , The : 426    advertenties, sovjet: 223 , 277    aftelversjes: 162 , 315 , 403 , 599 , 608    AI: 341 , 378 (zie ook machinevertalen )    alfabet: 400 , 401    algemeniteiten: 1 , 5 , 11 , 26 , 28 , 31 , 36 , 38 , 41 , 85 , 89 , 100 , 110 , 143 , 146...
Meer lezen

546 Nijhoff verhusseld

Afbeelding
   De naam J.A. Lindon kwam ik voor het eerst tegen toen ik The Hunting of the Snark vertaalde. Annotator Martin Gardner nam achter in zijn uitgave van Carrolls gruwelverhaal een ‘Fit the seven-and-a-halfth’ op, een extra hoofdstuk, dat door deze mysterieuze Lindon was geschreven ter aanvulling op Carrolls acht fits omdat hij het jammer vond dat de Boots en de Bonnet Maker er in het verhaal maar bekaaid van af kwamen: ze krijgen van Carroll als enige bemanningsleden geen avonturen toebedeeld op de bloedstollende jacht. Lindons zeveneneenhalfde fit was grappig, spannend, en volgens de regelen der carrollse kunst gemaakt en ik dacht er nog even over om het ook maar mee te vertalen, als extraatje. (Het kan nog, De klopjacht op de sneer is nog niet uit.)    Lindon werd in Gardners annotaties nog vaker aangehaald en toen ik opzocht wie het was, bleek James Albert Lindon (ca.1914-1979) een Engelse puzzelliefhebber te zijn en dichter gespecialiseerd in pl...
Meer lezen

625 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 5 en slot)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib, op Akrim-Bes, zijn zespotige paard en met Bor, zijn zessnijdende zwaard, heeft de reus verslagen die de toren bewaakte waar het ei ligt dat van lucht is gemaakt, dat hij naar de heks Kará-Kará moet brengen die hem zal helpen om de vraag te beantwoorden die de sjamaan Cordaan hem gesteld heeft als voorwaarde om hem te helpen met zijn opdracht van de Maan om de Manedochter te bevrijden. Loopt het nog goed af? (Dit laatste deel van het gezongen petroglief werd vertolkt door het ensemble Altai KhaiKhan als Altai Magtaal op de plaat Whistle in the Wind , hier , en ook, met filmische indrukken van de Altaj, hier .) Eitsi-Heibib 5           Rara: wat is wat was, wat was wat is,          de zon, de maan, de vogel en de vis.          De wolken die er zijn voor jou en mij.      ...
Meer lezen

624 Eitsi-Heibib, of De dageraad der mensheid, of De gezongen petrogliefen van Jelangasj (deel 4)

Afbeelding
   Wat voorafging: Eitsi-Heibib is onderweg met een opdracht van de toverheks Kará-Kará, die hem beloofd heeft de vragen te beantwoorden die hij van de sjamaan Cordaan aan haar moest stellen (Wat is? Wat was?), die hem beloofd heeft daarna helpen te helpen met de opdracht die hij gekregen heeft van de Maan, om de Manedochter bevrijden uit de klauwen van het Beest met twintig Oren. Maar eerst moet Eitsi-Heibib dus van de toverheks Kará-Kará naar een eiland midden in de oceaan, hier honderdduizend mijl vandaan, om een ei te halen dat van lucht gemaakt is en door een reus bewaakt wordt. Mocht Eitsi-Heibib in gevaar komen, mag hij de toverheks Kará-Kará één keer te hulp vragen, die dan in de gedaante van een schorpioen zal verschijnen. En dus gaat Eitsi-Heibib, op Akrim-Bes, zijn zespotige paard en met Bor, zijn zessnijdende zwaard, weer op weg. Lees en luister nu verder. (Dit deel van het gezongen petroglief werd vertolkt door het jonge driemanschap (er is nog hoop voor de ...
Meer lezen

627 Paardje-Bochelaartje (fragment)

Afbeelding
We gaan hier op het blog niet heel Paardje-Bochelaartje lezen, daar heb je het boek voor, te verkrijgen via de boekhandel en via uitgeverij Pegasus. Het eerste van de drie delen staat overigens – in een vroeger vertaalde versie – ook in Bij mij op de maan , uitgegeven door Van Oorschot in 2016. Om een indruk te geven van het epos (664 + 812 + 820 regels) geef ik hieronder het begin van het tweede deel, hier en daar licht aangepast ten opzichte van de boekuitgave van 2019. (Alle corrigenda voor de tweede druk, voorzien voor het najaar van Sint-Juttemis, staan onderaan deze blog.) Deel II          ‘Snel verteld is een verhaaltje,          Maar voor puntje is bij paaltje ...’    Hier gaat de geschiedenis Van Ivan – geen kattenpis – Verder, en die van zijn paardje, Zijn verknochte Bochelaartje. Geiten grazen op het strand, Paarden stijgen op van land, Bossen staan onder m...
Meer lezen

626 Wie schreef Paardje-Bochelaartje?

Afbeelding
Het verhaal wil, dat ergens begin 1834 een negentienjarige student, afkomstig uit het verre Siberische Tobolsk, bij de grote dichter Aleksandr Poesjkin in Petersburg op bezoek kwam met een kant-en-klaar, geheel voltooid folkloristisch meesterwerk in zijn schooltas. De student was Pjotr Jersjov en het meer dan tweeduizend regels tellende volkssprookje op rijm was Konjók-Gorboenók , oftewel Paardje-Bochelaartje . Poesjkin had kort daarvoor zijn duizendregelige sprookje over Tsaar Saltaan gepubliceerd, geschreven in dezelfde versvoet (de viervoetige trochee of trochaïsche tetrameter) in het maartnummer van het tijdschrift De leesbibliotheek , en toen hij het sprookje te horen kreeg, was hij zo enthousiast dat hij uitriep: ‘Nu kan ik dat soort dingen voortaan laten.’ (‘Теперь этот род сочинений можно мне и оставить.’) Jersjov was aan Poesjkin voorgesteld door Pjotr Pletnjev, criticus, professor, uitgever en jeugdvriend van Poesjkin, die op dat moment Jersjov bij De leesbibliotheek i...
Meer lezen

375 Nacht, trottoir – als Herman Gorter

Afbeelding
   Er zijn vele Herman Gorters, en een Nacht, trottoir zo lang en breed uitwaaierend als de Mei behoort zeker tot mijn wensen, maar dat zal voor later zijn. Deze Gorter is die van de sensitieve verzen, van de Zie je, ik hou van je -gedichten, van Mijn grijze tintelreine , van Het gouden zongezwier , van De heide is maar stil en Ik wilde ik kon u iets geven . Heel prachtig allemaal.    Het gedicht van Blok is ook mooi, maar door het door de OuLiPoliaanse molen te halen komen er elke keer weer meer kaleidoscopische kanten bij. Je ziet het tafereel op vele manieren voor je en het wordt steeds mooier, absoluter en raadselachtiger. En we zitten pas op drie. Ik stond op het gestoepte in de nacht en ik roepte, roepte, maar geen die mij wacht. Slechts het lantarenlicht was mijn kleed, Slechts de bliksemschicht die vrieskou heet. Hoe wriemelend meanderde hier de stad, hoe nooiteens-ooit veranderde dit webomspannen rad. In de gracht keek ik mijn...
Meer lezen