280 Dossier Iddesleigh

   Stof en storm zijn gaan liggen, het ‘slechtste boek aller tijden’ heeft een triomferende intocht gehouden in Nederlandse vertaling. De dorbeckende ende droogstoppelende dorknopers begrepen er niets van. Maar daarvoor hadden ze ook moeten kunnen lezen. En ergens plezier in kunnen hebben.
   Hieronder de verzamelde persstemmen.
_____
_____
_____
_____
_____
_____
_____

_____

_____

_____

   Verwijzingen. Van boven naar onder en van vroeg naar laat: Trouw (21.3), Dagblad van Limburg (22.3), NRC-Handelsblad (30.3), Het Parool (1.4), Boekenkrant (4.23), Argus (13.4), Het Laatste Nieuws (20.4), Onze Taal (nr 3, 5.23) en De Volkskrant (27.5). Nakomertje, al wat welwillender: Tzum (27.6).

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

617 Gulliver met driehonderd: de storm

Afbeelding
   Kapitein Gulliver kreeg na publicatie van zijn zeereizen de kritiek dat zijn zeemanstaal niet deugde. Die dwergen en die reuzen, oké, geen probleem. Een vliegend eiland, daar zit ook niemand mee. Een met rede begaafd paardenvolk, what else is new? Maar dat Gulliver niet-kloppend of niet meer gebezigd nautisch jargon zou bezigen, daar viel men over. Gulliver verdedigde zich door te zeggen dat hij – de jongste niet meer – de termen gebruikte die hij zelf op de grote vaart had geleerd van de oudste en meest ervaren pikbroeken. Dus dat het wel degelijk klopte, alleen zijn zee-Yahoos geneigd, net als land-Yahoos, telkens nieuwe woorden en uitdrukkingen te verzinnen. Zo erg is het, zei hij, dat hij merkte, dat wanneer een Yahoo hem uit Londen uit nieuwsgierigheid kwam bezoeken, zij geen van beiden in staat waren hun denkbeelden op een voor elkaar begrijpelijke wijze uiteen te zetten. De kritiek richtte zich op één enkele paragraaf aan het begin van de reis die Gulliver uite...
Meer lezen

618 Oh, b——!

Afbeelding
   Ik draai me momenteel warm voor het vertalen van een rijk en talig kinderboek over een kudde van vierentwintig geiten die neergezet zijn onder een kasteel om dat overeind te houden. Ze houden het een jaar of zes uit voordat ze bij plukjes ontsnappen en er maar één, driepotige geit overblijft (Steve), die het kasteel, met daarin alleen nog de koning en zijn hoogste raadsman Ned, naar het woud brengt, waar het einde zich ontspint.    Maar die geiten zijn nog niet het vreemdste fundament, dat is namelijk het feit dat er wel een verteller is, maar in plaats van alwetend is die nietswetend en hij vraagt zich voortdurend af waar het verhaal heen moet gaan, gezeten aan zijn wankele tafel met uitzicht op het dal waar het zich afspeelt. Hij kan ingrijpen, en doet dat af en toe ook, bijvoorbeeld door binnen de slotgracht van het kasteel een oude appelboom te plaatsen met eeuwig rijpe appels als voedsel voor de geiten. Of hij helpt het geitenhoedstertje (Bernad...
Meer lezen

614 Rijmen op oek

Afbeelding
   Rijmdwang lijmdwang. Wat bedoelen ze eigenlijk met rijmdwang? Want natuurlijk dwingt rijm. Daarvoor is het rijm en niet bandeloos. Rijm dwingt en metrum dwingt, van nature. Uit de aard der zaak. Ipso facto.    Maar ze bedoelen dat het rijmwoord of de rijmende regel er met de haren bijgesleept lijkt. Als rijmdwang dwangrijm wordt. Dat het plotseling wijst op het kunstmatige van het gedicht. Illusie verstoord. En mensen houden van illusies. Afspraken. Het stilzwijgende contract tussen lezer en schrijver. De suspensoria van het ongeloof.    En toen je klein was, weet je nog, daar zong en neuriede je toch ook liedjes die allemaal op één klank eindigden en hoe gekker hoe beter?    Dus wat kan er dan possibly mis zijn met rijmdwang?    En ik dacht: laat ik mezelf eens ongelofelijk in een rijmdwangmatisch keurslijf persen. Iets maken dat er in zijn geheel met de haren bijgesleept lijkt. Never mind ergens een r...
Meer lezen

616 Zhuang Zhi

Afbeelding
Zie je hem niet Als het donker is, zie je hem niet. Als hij zich verstopt, zie je hem niet. Als je niet kijkt, zie je hem niet. Als je net eventjes met je ogen knippert, zie je hem niet. Als je je omdraait, zie je hem niet. Als je even niet oplet, zie je hem niet. Als hij er niet is, zie je hem niet. Als je te laat bent, zie je hem niet.          Kijk! Daar gaat-ie! Waar? Te laat... Als hij weg is, zie je hem niet. Als hij niet thuis is, zie je hem niet. Als je niet weet waar je op moet letten en niet weet wie je moet hebben, zie je hem niet. Als hij zich doorzichtig gemaakt heeft, zie je hem niet. Als hij zich onzichtbaar gemaakt heeft, zie je hem niet. Als hij niet gezien wil worden, zie je hem niet. Als hij zich achter de boom verschuilt, zie je hem niet. Als jij je achter de boom verschuilt, zie je hem niet.          Kijk maar. Niets! Niemand! Alleen een boom! Als je je h...
Meer lezen

562 De klopjacht op de sneer in Awater

Afbeelding
   Hoe is het zo uit de bocht kunnen vliegen? Hoe heeft het zo anders kunnen worden, mijn vertaling vergeleken met Carrolls origineel? Ik leg dat enigszins uit in het stukje voor Awater , hieronder in de tijdschriftspread. Maar er is meer. Meer van hetzelfde, akkoord, maar dat komt omdat het allemaal waar is, wat ik zeg. Het zou niet goed zijn als het nu ineens iets anders was. Dat zou het vertrouwen in het waarheidsgehalte van mijn beweringen al te zeer aantasten.    Toen ik begon met het vertalen van de Snark , dacht ik nog dat ik tamelijk getrouw de woorden en de dichterlijke middelen van Carroll kon overnemen, hap snap en borrel, maar die illusie duurde maar één vierregelige strofe lang. “Just the place for a Snark!” the Bellman cried,          As he landed his crew with care; Supporting each man on the top of the tide          By a finger entwined in his ha...
Meer lezen

325 Een gloednieuw boek van Charms

Afbeelding
   Hoera! Het boek is uit. In vele talloze duizendtallen te bestellen bij de betere boekhandel of bij ontstentenis daaraan bij de uitgever zelf die ronkende prompte pede met de bolide uit Deutekom aan komt zoeven om het boek persoonlijk, met een lintje eromheen, te komen afleveren. Wie geluk heeft krijgt er nog een bonbon bij ook.    Een nieuw boek van Charms, met veertig kindergedichten waarvan er dertien zeker van hem zijn en de hele veertigtallige bubs (en zes meer) vertaald alsof ze allemaal echt van hem zijn, met uitgebreide vertaaloverwegingen, bestudering van anderstalige versies en eigen probeersels, passen en meten en timmeren en schroeven, doodlopende paadjes en weidse vergezichten. Allemachtig prachtig uitgegeven, als wapper- en flapperboek, kleurig als een boeketje ballonnen en blijmakend zoals alleen een mooi en goed boek dat kan.    Maar, zoals dat gaat, het pakketje mij toekomende toegekomen auteursexemplaren was nog niet u...
Meer lezen

605 Iemand klopte

Afbeelding
   Maar het liefste schrijf ik kinderliedjes, of in elk geval dingen om. te kunnen zingen op willekeurig welke melodie, op één voorwaarde en dat is dat ze gans ongaar onnozel zijn. Waarom houd ik toch zo van onnozelheid? Van domheid en snotneuzen? Van onschuld en naïviteit? Waarschijnlijk omdat dat het is wat mensen het eerst en onherstelbaarst en jammerlijkst kwijtraken als ze groot worden: onnozelheid is kinderlijkheid en kinderlijkheid is goddelijkheid.    Dit liedje lijkt op andere liedjes die ik geschreven heb, bijvoorbeeld het liedje over een liedje willen zingen maar niet weten waar het over moet gaan, hier . Maar wat het verhaal betreft, het mini-epos dat erin verpakt zit, een Homerus waardig, dat heb ik – of heb ik niet, ik weet het niet meer, misschien heb ik het wel geheel en onafhankelijk en van mezelf bedacht, zulke dingen gebeuren en kunnen de besten overkomen – mogelijk van een gedichtje van Charms, dit , uit Hé, waar zijn mijn kindjes , de...
Meer lezen

107 Dhr. Duffy en het pijnlijk geval

Afbeelding
   ‘Een tragisch geval’ heet de vertaling van Rolf en Edo Loeber van ‘A Painful Case’ uit Dubliners van James Joyce. We schrijven 1967.    In 1968 vertaalt Rein Bloem het als ‘Een pijnlijke zaak’. Die titel blijft tot 1997, zeven drukken lang behouden – en ook in de achtste druk uit 2004, waarin Erik Bindervoet en ik de tientallen dingen die hij had overgeslagen hebben teruggezet en de honderden ergste fouten, missers, blunders, slordigheden etc. hebben proberen te verwijderen – zeer tegen de zin van de vertaler, die er in samenspraak met de redacteur een heleboel weer in ere herstelde en en passant een hele hoop verse miskleunen beging. (Jongens en meisjes, doe dat nooit, andermans vertaling herzien: heel slecht voor je hart.) (En laat jouw vertaling ook nooit herzien!)    In 2016 mochten Erik en ik het dan eindelijk helemaal zelf doen en vertaalden we de titel als ‘Een pijnlijk geval’.    De hoofdpersoon, meneer Duffy, i...
Meer lezen

517 Nachttrottoir (Als je over straat loopt)

Afbeelding
   Het boek is uit.    Manuscript gevonden in een map.    Een voorval in Sint-Petersburg.    Nacht. Kou. Een drogist. Een straatlantaarn.    Een flits van inzicht. In de wereld, de mens.    Tijd en ruimte: opgeheven.    Een schicht van inzicht, aan de grond nagelend.    Iedereen is ik. Nu is hier. Altijd. Overal.    Verstommend. Verstijvend. Openbarend.    Niet in woorden te vatten.    Of toch?    In de map: stemmen, stemmen, veel stemmen.    Een kaleidofonie.    Het voorval door de mond van 77 dichters.    Van de eigenaar van de map ontbreekt elk spoor.     Nachttrottoir .    De tewaterlating is aanstaande: op donderdag 9 oktober bij de uitgever thuis, Koppernik, Keizersgracht 75-H. U die dit leest bent uitgenodigd. ...
Meer lezen

67 A Portrait of the Title as a Meme

Afbeelding
    Joyce and Popular Culture is a subject not often yielding satisfying results. Is Joyce still for the select and selecter few? Perhaps we are looking in the wrong direction. The title of Joyce’s A Portrait of the Artist as a Young Man crops up in many different guises, in literature, art, film, photograpy and other fields of human creativity. This paper will explore part of the wealth of derivative, rehashed or downright copied instances of the Joycean title, from the well-known Dylan Thomas collection of short stories Portrait of the Artist as a Young Dog , to John Lennon’s quip A Portrait of the Asshole as a Madman , and from a recent Irish Times book review (8 December 2015), titled Joshua Cohen: Portrait of the Author as a Monkey Tied to a Typewriter and CCTV , to the 1969-1972 street painting by artist Keith Arnatt, with the title Portrait of the Artist as a Shadow of His Former Self .    Is de abstract van een nooit gegeven paper op een wil...
Meer lezen