544 De kloten van de admiraal


Ze waren zwaarder dan gedacht,
de kloten van de admiraal,
maar in de kombuis werden ze verwacht
voor ’t grote kerstfeestmaal
_____

Uit het togdazine, hier. Een doorlopend bijgewerkt register op alle VandaagsVertaalProblemen staat in blog 345.

Reacties

Een reactie posten

met onder meer de afgelopen tijd

490 Komt het nog goed met de wereld?

Afbeelding
   Hier: gisteren: de NOS: ‘Rechter: wolf die hardloopster beet op Hoge Veluwe mag gedood worden’. Terwijl het voor iedereen met maar een greintje hersens in zijn kop volslagen duidelijk is dat die wolf juist extreem voorzichtig en welwillend waarschuwend is geweest, en dat de wolf voorafgaand aan de beet meerdere signalen moet hebben gegeven aan de hardloopster dat ze niet te dicht in de buurt moest komen. Signalen die natuurlijk niet gezien zijn. Want: de Veluwe is van mij. Mens.    Ik ben geen fan van de mens. Ik ben geen fan van taal. Mensentaal verschilt communicatief, kwalitatief niet van andere dierentalen: we kunnen er boodschappen mee doorgeven tot nut van het algemeen. Maar kwantitatief is mensentaal uitgegroeid zo’n wijdvertakt, subtiel en overmachtig instrument, dat het de mogelijkheden van alle andere vormen van communicatie (de non-verbale) naar de achtergrond heeft gedreven, bijna heeft uitgewist. En op een gegeven moment wordt kwantiteit...
Meer lezen

596 Kinderkouwenariade

Afbeelding
   Men schrijft. En men kan er verder niet veel over vertellen. Men kan er echter wel met evenzovele woorden over zwijgen. Wijdlopig zwijgen. Woordenrijk zwijgen. Trek een rookgordijn van woorden op. Vlucht achter de kachel. Noem het gedicht. Niet de kachel, maar het rookgordijn. Wit het gedicht. Wat is, is niet in de woorden. De rook is het vuur. Niet wat erachter ligt. Niet wat erin ligt. Niet ik. Niet gij. Maar men. Men schrijft. Men schrijft. Pensgewijs. Seismisch. Met dien verstande. Met dien verstande Tussen tien voor twintig over één en vijf voor kwart voor half twee          – elke dag opnieuw weer niet – gaan de mensen in dit stadje met z’n twee alleen met geen van beide anderen mee          – maar niemand die het ziet. Men heeft het altijd wel gewist: het wordt steeds vroeger buiten          – elke dag opnieuw weer...
Meer lezen

597 Wortels met waarom

Afbeelding
   Waarom blijft de ultieme doordrambare onbeantwoordbare vraag. Waarom? Omdat er achter elke omdat weer een waarom schuilt. Waarom? Omdat je nooit uitgeredeneerd raakt. Waarom? Omdat er geen einde aan het waarom is. Waarom? Omdat alles eigenlijk ‘sunder warumbe’ is. Waarom? Omdat het nu eenmaal zo is. Waarom? Waarom je wortels moet eten    ‘Waarom moet ik wortels eten, waarom waarom waarom?’ zeg ik en mama zegt: ‘Wortels eten is ontzettend gezond: daarom.’    ‘Waarom gezond? Hoezo gezond? Ik vind het óngezond,’ zeg ik: ‘Ik krijg er namelijk een hele erge vieze smaak van in mijn mond.’    ‘Wortels zijn goed voor je ogen, goed voor je tanden,’ zegt mama, maar ik zeg: ‘Wanneer ik wortels eet krijg ik oranje handen.’    ‘Iedereen houdt van wortels, en konijnen nog het meest,’ zegt mama. ‘Maar ik ben toch geen konijn? Een kind ben ik, een heel ander beest.’    ‘Van wortels ga je beter zien, e...
Meer lezen

594 Eindeloze broodjes aap

Afbeelding
   De eerste pakkembeet tweehonderd bladzijden van Eindeloos Vertier lijken op het eerste gezicht stuk voor stuk Fremdkörper binnen een even vreemd lichaam, stukken meubilair die je alleen op de tast kun verkennen en determineren, terechtgekomen als je bent in een inktzwarte kamer. Pas allengskens gaat het dagen en krijgen de optredende figuren en figurinnen verbandhoudende connecties, en komen ze terug, doorgaans als inwoners van Ennet House, en als iets terugkomt is het altijd fijn: dan herken je het, en dat alleen al is goed voor de leesmoraal. Bijvoorbeeld de omhoog- en omlaagvallende Dwayne R. Glynn op blz. 148-149: dat blijkt straks niemand anders dan de Ennet-Houser Dooney Glynn, en het hier beschreven incident komt op blz. 501 uit de bus als ‘een gigantisch misgelopen arbeidsongevallenzwendel vorig jaar’.    Het incident op de werkplaats is een regelrechte Looney Tunes tekenfilm uit de goeie ouwe tijd van Bugs Bunny, Daffy Duck en het hele kier...
Meer lezen

595 Eindeloze humor

Afbeelding
   Amerikaanse schrijvers hebben altijd een moeizame relatie met humor gehad. Ze zijn te serieus, en lijden vaak aan het ‘I wanna be a writer’-syndroom. Schrijver zijn vinden ze belangrijker dan schrijven zelf. Vaak hebben ze lessen in creative writing gehad, wat je makkelijker aanleert dan weer ontleert en hoe dan ook door alles heenschijnt. ‘En wat doet u?’ vroeg James Frazer, de auteur van The Golden Bough aan Joyce toen ze in de Bibliothèque Nationale aan elkaar waren voorgesteld, ergens midden jaren twintig, en Ulysses al door menige koffietafel was gezakt. ‘Ik schrijf,’ antwoordde Joyce simpelweg. Ook Judith Herzberg zegt liever dat ze dicht dan dat ze een dichter is, ‘want je weet maar nooit, of het de volgende keer weer lukt.’ Dit in tegenstelling tot het gros der zich schrijvers noemenden, die slechts schrijven om zich schrijver te kunnen noemen. En vandaar: elke vorm van humor ontberen. De eerste en laatste die het kwam aanwaaien is Mark Twain. Die vertaalde...
Meer lezen

446 De Geschiedenis van den wreeden Jan

Afbeelding
   Negen echte vertalingen die zich als vertalingen afficheren van Die Geschichte vom bösen Friederich heb ik voor me. De eerste is die van Willem Paulus Razoux (1818-1871), Commies bij de Posterijen te Schiedam, uit 1848. Razoux – De Geschiedenis van den wreeden Jan De wreede Jan, – de wreede Jan, Dat was een regte dolleman. – Ving hij een’ vlieg, die slechte guit, Dan trok hij haar de vleugels uit; Zijn speelgoed sloeg hij kort en klein; Geen’ kat kon veilig bij hem zijn; En hoort eens aan, hoe stout was Jan! Hij sloeg zijn’ lieve zus Marian. Bij zek’re pomp stond eens een hond, Die water slurpte met zijn’ mond; Daar kwam de wreede Jan weêraan, Om met zijn zweep Fidel te slaan. Die arme hond, die jankte zeer, Maar Jan, die sloeg hem telkens meer, En schopte ’t beest wel twintig keer. Hap! – greep hij Jantjen’s kleinen voet, En beet er in tot op het bloed; Jan gilde ’t uit van pijn en schrik, En schreide bêi zijn’ oogen dik. Toen lag men Jan in...
Meer lezen

345 Register & Inhoud VandaagsVertaalProbleem (cumulatief)

Afbeelding
[Hiermee vervallen de registers van blog 132 en blog 241 .] Inhoud 1 Register 2 Inhoud 1 REGISTER VandaagsVertaalProbleem    2x2=5: 525     12 , De (Aleksandr Blok): 221 , 321 , 322 , 323 , 340 , 394 , 593 (zie ook Nacht, trottoir )    99 manieren om één gedicht te vertalen: 372 (zie verder Nacht, trottoir )    112 (911, EHBO): 229    Aarens, Evi: 275 , 287 , 307 , 374    Achmatova, Anna: 146    Adam en Eva: 124 , 383 , 512 , 579    Adama van Scheltema, C.S.: 430     Adventures of Hajji Baba of Ispahan , The : 426    advertenties, sovjet: 223 , 277    AI: 341 , 378 (zie ook machinevertalen )    alfabet: 400 , 401    algemeniteiten: 1 , 5 , 11 , 26 , 28 , 31 , 36 , 38 , 41 , 85 , 89 , 100 , 110 , 143 , 146 , 165 , 281 , 462 , 557 , 559     Alice in W...
Meer lezen

593 Afsluiten uitbuiken nawoorden

Afbeelding
   Wat is er fijner dan je na een vertaling te kunnen afreageren met een notenapparaat en een nawoord? Je zit er nog helemaal in, weet alles over de stijl en de toon, kent de hebbelijkheden van de auteur als je broekzak, zit tsjokvol ter zake dienende kennis. Je hebt dingen in het boek opgemerkt die nog niemand ooit opmerkte, native reader of niet. Je bent dé expert. Er heeft eventjes niemand zoveel recht van spreken als jij. En recht = plicht. Dus: doen. Oké, niet alle boeken lenen zich voor een nawoord. Recente literatuur (die waan van de dag) moet zich eerst maar eens bewijzen. Boeken waar je minder je hart en ziel in hebt kunnen leggen mogen ook onbenawoord blijven. Maar magnifieke, relatief onbekende schrijvers van iets ouder datum een introducerend opkontje geven, je vertalerslicht laten schijnen over klassikaners, kwesties aankaarten, ontdekkingen delen, dat is alleen maar interessant.    Maar hoe? Maar wat? Ik heb daarvoor best een aardig procéd...
Meer lezen

299 Contra de persklaarversmurfers

Afbeelding
Ik probeer levend Nederlands te vertalen, maar ik heb redacteuren.    Van het hele vertaaltraject – van eerste lezing van het te vertalen boek totdat het omkaft en wel in de winkel ligt – is er één moment verreweg het onaangenaamst. En dat is als je je ingeleverde vertaling terugkrijgt van een persklaarmaker of redacteur of corrector. (Voor mij één pot nat.)    Daar ga je met al je enthousiasme, het vuur (en de liters water) waarmee je de vertaling hebt gemaakt, de stem van de schrijver hebt proberen te doorgronden, analyseren en imiteren, in al zijn en haar uniciteit.    Er klopt niets van de vertaling!    Alle euforie is in één klap de bodem ingeslagen.    Wat een verbeteringen worden er voorgesteld! Onnoemelijk veel! Heb ik het dan zo slecht vertaald? Nee toch?    Dan is het even diep ademhalen en met het boetekleed om de lendenen geknoopt het moeras van kritiek in waden.   ...
Meer lezen

342 De hond en zijn mens

Afbeelding
   Ik vertaal nu tussen alle bedrijven door een rijk geïllustreerd en kort betekst sympathiek kinderboek over het ‘hebben’ van een hond uit het Russisch, en daar heb ik meteen al een gedeelte van mijn vertaalprobleem te pakken. Want dat zeg je zo in het Nederlands, je hebt een hond, wat meteen de scheve verhouding weergeeft. Een hond wordt gehad en de mens is het baasje , de choziaïn in het Russisch en in het Engels is het nog een graadje bezittelijker want daar is het de owner .    Taal vormt het denken, het was Karl Kraus die op die zere plek het eerst zijn vinger legde. De smerige Groote Oorlog (de eerste, niet de laatste) werd voor Duitse oren verteerbaar, ja eerbaar gemaakt door afgesleten metaforen als ten strijde trekken , met open vizier strijden , het zwaard opnemen , en door het kreperen in de loopgraven een heldendood te noemen, uit vaderlandsliefde begaan. Politici maken er nog steeds gebruik van, bijvoorbeeld door de verdelgingsmissie van...
Meer lezen